INGCITSHI zezempilakahle zithi abantu abasebenzisa imithi yesintu ukwelapha isifo seCovid-19, kumele baqaphele ngoba abukho ubufakazi bokuthi leyo mithi iyaselapha lesi sifo.
Njengoba zikhuphuka ngamandla izibalo zabangenwa yileli gcikwane, banengi abantu asebeqale ukusebenzisa imithi yesintu ukwelapha imikhuhlane eyaziwayo ngoba belenkolelo yokuthi izakwelapha iCorona.
USolwazi Sandy van Vuureen wogatsha olucwaninga ngemithi yesintu eNyuvesi yeWitswatersrand uthe selokhu iMadagascar yamemezela ukuthi umhlonyane uyayelapha iCorona, banengi abantu abawusebenzisayo ukuzelapha.
“Ngalokhu angitsho ukuthi imithi yesintu ayisebenzi kodwa ngithi abasebenzisayo umhlonyane, kumele bawusebenzise ngokuqaphela ngoba iCovid-19, yisifo esitsha okungakabikhona ucwaningo olukuqinisekisayo ukuthi selatshwa ngomhlonyane futhi okwamanje akulamuthi oselaphayo. Yebo umhlonyane uyawelapha umkhuhlane, usetshenziselwa ukuvula umgudu wokuphefumula ohlangeneyo lobuhlungu besifuba. Ngingathi nxa umuntu elomkhuhlane ongelawo amandla angawusebenzisa umhlonyane leminye imithi ebivele isetshenziswa kudala kodwa aqaphele ukuthi nxa izimpawu zimqinisa kudingeka aye esibhedlela,” kutsho uSolwazi.
Uthe ngokubona kwakhe asikho isidingo sokuthi nxa uzizwa ulomkhuhlane ugijimele kudokotela uyofuna ama-antibiotic ekubeni ikhona imithi yesintu esebenzayo kodwa kuleli gcikwane kumele abantu baqaphele ngoba litsha, akekho okwaziyo ukuthi nxa litholana lemithi yesintu kwenzakalani emzimbeni womuntu.
“Abantu kumele baqaphele ukuthi basebenzisa izikali eziyizo. Nxa usebenzisa isikali esifaneleyo somhlonyane angikholwa ukuthi ungaphenduka ube yitshefu ngaphakathi, indaba yoniwa yikuthi abantu kabalalo ulwazi ukuthi limithi isetshenziswa njani. Nxa esewuthengile emuntwini laye ongazi lutho ngawo, uyazicabangela ukuthi usetshenziswa njani besekusiba yingozi,” kuxwayisa uSolwazi.
USolwazi Nceba Gqaleni ongumsunguli wesikhungo esicwaninga ngamakhambi esintu i-Africa Health Research Institute obuya asebenze eNyuvesi yaKwaZulu-Natal, ucatshunwe kumithombo yabezindaba ethi sekuphele isikhathi eside imithi yesintu engahlolwa.
“Lesi sikhathi sifike vele kunokukhala ngokuthi imithi yesintu ayihlolwa. Ukubheduka kwaleli gcikwane sekuvule indlela yokuthi imithi yesintu layo ihlolwe,” kutsho uSolwazi Gqaleni. — Ubulembu.




