Ethel Ncube
INHLANGANISO ebona ngezokulima eye-Agritex isikhuthaze abalimi bemadolobheni kunye lemaphandleni ukuthi bafuye inkukhu zesiNtu ezibizwa ngokuthi ngama-road runner ngoba zilenzuzo njalo ziyakha umzimba.
UMnumzana Edmore Chikowa ongu-Livestock Officer koBulawayo ukhuthaze abalimi ukuthi bafuye inkukhu zesiNtu ngoba zilenzuzo emangalisayo.
Uthe ukufuya ama-road runner akuhluphi njalo akulamsebenzi omnengi kulowo ozifuyileyo.
“Ukufuya ama-road runner akuhluphi njalo nxa umlimi eqalisa ukufuya kumele abe leqhude elilodwa lezikhukhukazi loba nje ezingu-5.
“Kusuka lapho inkukhu lezi ziyanda zicine zigcwala isilugu,” kutsho uMnu Chikowa.
Uthe abalimi bangafuya ama-road runner njengendlela yokuthi bathole inyama kanye lamaqanda.
Uqhubekele phambili wathi isikhukhukazi sithatha amalanga angu-21 ukuze sibekele amaqanda.
“Nxa isikhukhukazi singalandelwa liqhude sihlala amalanga angu-21 sibe sesibekela amaqanda. Isikhukhukazi sibekela amaqanda angu-15 kusiya ku-30.
“Isikhukhukazi sifukamela amaqanda amalanga ayi-21 njalo iqanda lithatha amalanga angu-5 ukuze licacade,” kutsho uMnu Chikowa.
Uthe isikhukhukazi singacacada sibe lamatsiyane ukhuthaza abalimi ukuthi basilungisele isilugu.
“Sikhuthaza abalimi ukuthi behlalise isikhukhukazi lamatsiyane endaweni eyodwa njalo bengasihlanganisi leqhude okwamaviki amathathu kusiya kwamane,” kutsho uMnu Chikowa.
Uthe ukhuthaza abalimi ukuthi bebone ukuthi lapho okuhlala khona amatsiyane kuyakhudumala.
“Sikhuthaza abalimi ukuthi bakhele amatsiyane abo izilugu ezivalekileyo ezingangenisi kakhulu umoya ukwenzela ukuthi amatsiyane ahlale ekhudumala ngoba engangenwa ngumqando ayafa,” kutsho uMnu Chikowa.
Uthe ukhuthaza abalimi ukuthi benike inkukhu zabo ichena ukuze zivikeleke emkhuhlaneni.
“Sikhuthaza abalimi ukuthi banike inkukhu zabo ichena ukuze zivikele emkhuhlaneni okuthiwa yi-Newcastle,” kuphetha uMnu Chikowa.




