Ethel Ncube
INENGI labalimi livame ukulima lingakhangelisisi umhlabathi abalima kuwo okwenza bacine bengenelisi ukuba lesivuno esihle.
UMthunywa ukhulumisane loMnumzana Philani Maphosa ongomunye wabalimi obike ukuthi kuqakathekile ukukhangela umhlabathi nxa ungumlimi ukuze wenelise ukulima izilimo ezihambelana lomhlabathi wakho.
“Siyazi ukuthi umhlabathi yinto ebalulekileyo nxa sikhuluma ngezokulima. Ngakho kulento ezinengi okuyabe kumele umlimi azikhangelisise emhlabathini ngaphambi kokuba alime izilimo zakhe.
“Kuqakathekile ukuthi phambi kokuba ulime, uqale akhangelisise indlela umhlabathi wakho ogcina ngayo ubumanzi. Kulenhlabathi evumela amanzi ukuthi angene iphinde iwagcine njengetshebetshebe ngakho kumhlabathi onjalo kumele kulinywe izilimo ezifuna amanzi ikakhulu ezikhulela phansi. Kube sekusiba lomhlabathi oyisidaka ongagciniyo amanzi, umlimi emhlabathini onjalo kumele alime izilimo ezihambelana lomhlabathi lowo,” kuchaza uMnu Maphosa.
Ubuye walandisa njalo ukuthi okunye okumele umlimi akukhangelisise emhlabathini yikuthi umhlabathi wakhona ugcina njani ukudla.
“Eminye imhlabathi ayigcini ukudla kube sekusiba leminye egcina ukudla okwesikhathi eside ngalokhu ke umlimi kumele enelise ukulima izilimo ezihambelana lomhlabathi onjalo,” kuchaza uMnu Maphosa.
Uphethe ngokuthi abalimi bengekela ukukhangelisisa inhlabathi ngaphambi kokuthi balime abasoze babe lesivuno esinhle.
“Ungalima ungelalo ulwazi ngomhlabathi olima kuwo sungekela ukuvuna izilimo zakho ngoba ziyabe zingahambelani lomhlabathi olima kuwo,” kuphetha uMnu Maphosa.