Ethel Ncube
INGCITSHI kwezokufuya sezixwayise abalimi abafuyileyo ukuthi bagcine kuhle inkomo zenyama yokuthengisa ngoba zilemali emangalisayo.
UMnumzana Mike Nemashakwe onguLivestock Officer koBulawayo ukhuthaze abalimi abafuyileyo ukuthi bagcine kuhle inkomo ze-commercial beef ngoba zilemali enhle. Uthe into eqakatheke kakhulu ekugcineni inkomo yindlela oziphatha ngayo.
“Sithanda ukukhuthaza abalimi ukuthi bagcine kuhle inkomo zabo njalo bazihlalise endaweni ezihlanzekileyo. Inkomo lezi sikhuthaza abalimi ukuba bazidibhise kanye ngeviki ngesikhathi sokutshisa kuthi ngesikhathi sezulu bazidibhise kabili ukuze babulale imikhaza ngoba yiyo ebangela lemikhuhlane,” kutsho uMnu Nemashakwe.
Uqhubekele phambili wathi inkomo zohlobo lwe-commercial beef zilemihlobo etshiyeneyo.
“Inkomo ze-commercial beef zilemihlobo etshiyeneyo egoqela ama-Brahman kanye lamaHereford,” kutsho uMnu Nemashakwe.
Uthe inkunzi zidla kakhulu njalo ukhuthaza abalimi ukuthi belimele inkomo zabo ukudla.
“Inkunzi zidla ukudla okungaba yi 5 kusiya ku-6kg ngelanga kusiya ngokuthi yiwuphi umhlobo, inkomokazi zidla ukudla okungaba yi 3 kusiya ku-4kg ngakho sikhuthaza abalimi ukuthi belimele inkomo zabo ama-fodder crops ukuze zithole ukudla,” kutsho uMnu Nemashakwe.
Uthe abalimi bengazitshayela imali ngokuthengisa inkunzi zabo.
“Sikhuthaza abalimi ukuthi bengaba lenkunzi ezinengi bethengise besale lezinlutshwane ukuze bazitshayele imali,” kuphetha uMnu Nemashakwe.




