AMAPHOLISA asekhuthaze abazali kanye labagcina izingane ukuthi bahlale bekhangela ukuthi abantwana basebenzisa njani ubulembu (internet) ngesikhathi indaba ezimayelana lokuhlukunyezwa kwabantwana ziqhubeka zisanda okubangelwa zinkundla zokuxhumana.
Ekhuluma lezakhamizi zeGwanda, oyisikhulumi samapholisa eMatabeleland South, uInspector Chiratidzo Dube, uthe abantwana bayahlukunyezwa njalo bayahlukuluza abanye ngendaba zokuhlukunyezwa ngokuya emacansini ngenxa yalokho abakubonayo ku-inthanethi.
Ukhuthaze abazali kanye labagcina izingane ukuthi bahlale bekhangela lokho abakubona kumakhompuyutha, omakhalekhukhwini kanye lezinye izigxingi ezibamba i-intanethi.
“Ngomnyaka ka2025, sithole amacala okuhlukunyezwa kwabantwana ngokuya emacansini kubangelwa yilokho abakubona kubomakhalekhukhwini babazali babo. Kasinganikeli ithuba i-Artficial Intelligence (AI) kanye lethekhinoloji ukuthi ithathe umsebenzi wethu wokulaya abantwana bethu njengabazali,” kutsho uInsp Dube.
“Abanye abantwana labo bayahlukuluza abanye babo. Njengabazali kanye labagcini babantwana, kumele siqhubeke sisenza umsebenzi wethu wokuhlala sikhangela ukuthi abantwabethu bakhangelani kumakhalekhukhwini kanye lezinye izinto zokusebenzisa.”
U-Insp Dube ugcizelele ukuthi kuqakathekile ukuba lobudlelwano obuqinileyo emulini ukuze kube lengxoxo ezikhululekileyo phakathi kwabazali labantwana.
“Kasibe lobudlelwano obuqinileyo labantwana bethu ukuze nxa kulalokho abahlangana lakho, bazizwe bekhululekile ukukhuluma labazali babo. Silamacala okuhlukunyezwa kwabantwana abikwa sekwedlule izinyanga kwenzakele ngoba abantwana bazabe bengakhululekanga ukukutsho kubazali babo,” utsho.
U-Insp Dube uthe nxa kungelakuhlolwa abantwana nxa besebenzisa inthanethi, lokhu kwenza kube lokungathembani emulini.
“I-thekhinoloji yenze kwaba lokwehlukana ezimulini njalo iyaphambanisa ukuqina kwemuli.
Ubunye bemuli buqhubeka buqakathekile endabeni zentuthuko lokukhuliswa kwabantwana,” kutsho uInsp Dube.
Ukhuthaza umphakathi ukuthi usebenzisane labomthetho ekuvikeleni abantwana ekuhlukuluzweni kusetshenziswa i-inthanethi.




