YiNtatheli kaMthunywa
UMONGAMELI uMnangagwa useqinisekise ukuthi uHulumende uzimisele ukusebenzisa imali etholwa kuleli ukulwisana legcikwane leHIV le-Aids.
UMongameli welizwe ukhulume lokhu kumbiko wakhe ngesikhathi umhlaba unanza iWorld Aids Day. Ilanga leli linanzwa minyaka yonke mhlaka 1 Mpalakazi.
Ngalolusuku, kukhunjulwa njalo asebedlula emhlabeni ngokubulawa yi-Aids kunye lokuthakazelela impumela enhle evele kunhlelo zelizwe zokuqeda ingculazi kusiyafika umnyaka ka2030.
Kumbiko wakhe, uMongameli Mnangagwa uthe impumela enhle yokuvikela ukumemetheka kwe-HIV kumele ivikelwe ngokuqinisa inhlelo zokuxhasa ezempilakahle.

“Indikimba yeZimbabwe Health Financing Dialogue ethi ‘Imali enengi kwezempilakahle, impilakahle emalini’ ichaza ngenhloso yethu njengesizwe.”
Uqhubeke wathi: “UHulumende uzimisele ngokugcweleyo ukudinga uxhaso kuleli ukuze kungabi lomuntu otshiywa emuva.
“Sesisuka ekugxileni kusekelo lwabanye, sisiya kuhlelo lokuba loxhaso olugxile kuleli.”
UMongameli Mnangagwa uthe loba sekwehliswe uxhaso lwemali kwezempilakahle emhlabeni wonke, iZimbabwe iqhubeka ngokuqakathekisa ukudinga uxhaso lokungenela okuvela kuleli.
Ilizwe selenelise ukudlula isilinganiso se95, 95, 95 esabekwa yinhlanganiso ye-UNAids. Izibalo lezi zitshengisa ukuthi kuleli, kulesilinganiso se-97 phesenti sabantu abaphila legcikwane, abaziyo ukuthi balalo igcikwane. I-95 phesenti bakuhlelo lwe-antiretroviral therapy.

Impumela le iyisitshengiselo sokuzinikela kobukhokheli beZimbabwe ekuthuthukiseni ezempilakahle kuleli, uHulumende ebambene lomphakathi.
UMongameli Mnangagwa uthe lokhu kuveza ukuba ilizwe likubanga lokuqeda i-Aids.
“Yebo, inkinga zikhona. Abasakhulayo, abesifazane labanye abathintekileyo, baqhubeka kuyibo abathwele nzima.
“Ukweyiswa yikho okubangela abanengi ukungatholi ukuvikela lokwelatshwa,” kutsho uMongameli Mnangagwa.
Uthe iNational Aids Trust Fund (Aids Levy) iyinsika yosekelo lwemali etholwa kuleli.
“UHulumende wami uguqula inhlelo zempilakahle kazulu ngokuphangisa. Ngokunjalo, kulemizamo yokuthi kukhwezwe usekelo lwebhajethi yezempilakahle.”

UMongameli Mnangagwa uthe indikimba yeWorld Aids Day ka2025 ethi, “Overcoming Disruption, Transforming the Aids response” itshengisa iqiniso elibhekane lelizwe ngemva kokuphazamiseka ngenxa yeCovid-19, ukusatshiswa kwemikhuhlane engathelelwanayo, isimo esiphuthumayo esihambelana lomkhathi kunye lokumemetheka kwemikhuhlane enjengeMpox.
“Njengesizwe, sizaqhubeka sihlela indlela lamacebo aphuma kuleli, kulosekelo lwemali etholwa kuleli, silandela ukholo lokuthi; ‘Ilizwe lakhiwa ngabanikazi balo’,” kutsho uMongameli.
Ubonge bonke abaphatheke kumsebenzi wokulwisana leHIV le-Aids.
“Ngifisa ukubonga lokwamukela ugatsha lweHealth and Child Care, iNational Aids Council, ingatsha ezincedisayo lezisebenzi zethu ezizimiseleyo.
“Sisonke, sizenelisa ukuthola inzuzo kumpumela ekhona, siqede umango esikuwo. IZimbabwe izaqeda i-Aids kusiyafika umnyaka ka-2030.”




