Nkosilathi Sibanda
IZIGABA zeMatobo-Mangwe leBeitbridge East yizo ezithethe izicoco zemidlalo yebhola lenyawo leyokuqaga emkhosini wesithathu weKCD Mohadi Youth Sports and Business Expo oqhutshelwe eMaphisa, eMatabeleland South ngoMgqibelo.

Umkhosi wezemidlalo lo othethe insuku ezimbili wenze iMaphisa yaba yindawo ephithizelayo ngempelaviki edluleyo njalo uqhutshwe ngaphansi kwendikimba ebigxile ekukhuthazeni abasakhulayo ukuthi bangasebenzisi izidakamizwa ukuze kufezwe u-Vision 2030.
Uhlelwe ngenhloso yokuhlonipha uMsekeli kaMongameli welizwe uDokotela Kembo Mohadi lokuthakazelela usuku lwakhe lokuzalwa, njalo uhlanganise abasakhulayo abavela kuzo zonke izigaba ezilitshumi lambili ezisesabelweni seMatabeleland South.
Iziagaba ezincintisane emkhosini lo yiBeitbridge East, Beitbridge West, Bulilima, Gwanda North, Gwanda South, Gwanda-Tshitaudze, Insiza North, Insiza South, Mangwe, Matobo, Matobo-Mangwe leMzingwane.
Amaqembu ancintisane kunguqu, ukuqaga lokugijima. Ngaphandle kwemidlalo, bekulembukiso yamabhizimusi, izifundo ezikhokhela abasakhulayo ngemisebenzi abangayikhetha empilweni lemikhankaso yokuxwayisa ngengozi yezidakamizwa lotshwala.
Umkhosi lo usebenzise ezemidlalo njengendlela yokukhuthaza ukuziphatha kuhle, ukuveza iziphiwo, ukuthuthukisa amabhizimusi lokwazisa abasakhulayo ngengozi yokusebenzisa izidakamizwa lotshwala.
Kumdlalo webhola lenyawo, iMatobo-Mangwe yiyo ethole isicoco sakuqala ngemva kokunqoba iBeitbridge East nge 1-0. IGwanda-Tshitaudze iqede isendaweni yesithathu.
Abanqobileyo kunguqu lokuqaga bathole iR70 000, impahla yokudlala, ibhola lenkezo. Abaphume endaweni yesibili bathole iR40 000, ibhola lenkezo, kuthi abaqede besendaweni yesithathu bathole iR20 000, ibhola lenkezo.
Ngaphandle kwemidlalo lemivuzo, umkhosi lo utshengise ukuqakatheka kwawo njengenkundla yokuhlanganisa abasakhulayo, ukhuthaza ezemidlalo lokuthuthukiswa kwamabhizimusi abasakhulayo.
Kulumkhosi bekuloMphathintambo wezemidlalo kuHulumende u-Anselem Sanyatwe, uMphathintambo we-Industry and Commerce uNqobizitha Ndlovu, ophinda abengumgcinisihlalo weZanu PF eMatabeleland South, ilunga lePolitburo uRichard Ndlovu lomgcinisihlalo weZanu PF Matabeleland South Youth League uMoses Langa.
Ekhuluma lephephandaba likazulu, uLanga uthe njengabakhokheli bogatsha lwe-Youth League yeZanu PF, bancoma uMsekeli kaMongameli ngokuchitha isikhathi ekhuluma labasakhulayo, ebafundisa ngempilo lokubakhuthaza ukuthi baphile impilo ehlanzekileyo.
“Umkhosi lo uqakatheke kakhulu ngoba usinika ithuba lokuhlanganisa abasakhulayo abavela kuzo zonke izigaba zeMatabeleland South, sibakhuthaze ukuthi basebenzise iziphiwo zabo ngendlela ezabanceda bona lemiphakathi yabo. Sifuna ukubona abasakhulayo bekhuthala kwezemidlalo, kumabhizimusi lakwezinye inhlelo zokuzithuthukisa, hatshi ukuchitha isikhathi entweni ezingabisi lutho empilweni yabo,” kutsho uLanga.
Uthe injongo yabo yikusebenzisa ezemidlalo njengendlela yokulwa lokusetshenziswa kwezidakamizwa lotshwala phakathi kwabasakhulayo, esithi indikimba yomkhosi lo ihambelana lombono welizwe oweVision 2030.
“Sifuna ukukhulisa isizukulwane esiziphatha kuhle, esizimeleyo njalo esilomqondo wokuzithuthukisa. Abasakhulayo kumele babone ukuthi ezemidlalo zingabavulela amathuba amanengi, njalo amabhizimusi angabanceda ukuthi baziphilise lemuli zabo.”