UMTHUNYWA

Imbongi zinconywa ngokulondoloza ulimi

Nkosilathi Sibanda

IMBONGI labalobi jikelele kumele bakhuthalele ukukhulisa lokulondoloza ulimi lwesiNdebele ukwenzela ukuthi lungatshabalali njalo lwamukelwe yisizukulwane esizayo.

Amazwi enkuthazo la ethulwe nguDokotela Brilliant Ncube, ongusomabhizimusi obekade engumhlonitshwa omkhulu ngesikhathi kusethulwa iqoqo lenkondlo, elibizwa ngokuthi: “Qoki Emzini Wezimbongi” ngoMgqibelo koBulawayo.

Iqoqo leli, lihlelwe nguMthabisi Maphosa lo-Iphithule Ndlovu.

Abathanda ulimi lwesiNdebele lenkondlo bahlangane eHope Centre enzikini yedolobho lakoBulawayo lapho okwethulwe ngokusemthethweni iqoqo leli.

Ukwethulwa kweqoqo leli kuhlanganise imbongi, abalobi, abasebenza kumankampani adinda ingwalo labathakazelela ulimi lwesiNdebele.

UDkt Ncube, ongumqondisi omkhulu wenkampani yeKingdom Blue Funerals ukhuthaze imbongi ukuthi ziqhubeke zibumba umsebenzi wazo ngokubhala, zingagijimisi udumo lenani labalandeli kodwa ziqakathekise ulwazi lelifa elizahlala likhona lakuzizukulwane ezizayo.

Uthe imbongi zingadeli ukuloba lanxa zingatholi udumo masinyane, esithi okuqakathekileyo yikuthi umsebenzi wazo ube lobungcitshi njalo ube lilifa elizahlala likhona. Uthe ulimi lwesiNdebele kumele luvikelwe ngokusetshenziswa kwalo ekubhaleni, ekulandiseni indaba lokufundisa abasakhulayo.

“Asiqhubekeni sibhala njalo silandisa indaba zethu ngolimi lwethu. Akumelanga sigijimise udumo, inani labalandeli kumbe ukubonakala, kodwa kumele sigxile ekwakheni ulwazi oluzahlala lunceda izizukulwane ezizayo. Nxa singalondolozi ulimi lwethu, amasiko ethu ngubani ozakwenzela thina?” kutsho uDkt Ncube.

UDkt Ncube utshengise ukusekela kwakhe ukugcinwa lokulondolozwa kolimi lwesiNdebele ngokuthenga ugwalo nge-US$1 000, isenzo esamukelwe ngentokozo ngabahleli lembongi eziphatheke kulumsebenzi.

Omunye wabahleli bogwalo, uMaphosa utshele iphephandaba likazulu ukuthi ugwalo luthengiswa nge-US$10.

“Bekulomoya wentokozo, ukuhleka lokuthinteka kwenhliziyo, lapho abanye abakade bekhona behluleke lokubamba inyembezi, okuyinto etshengise ukuqakatheka kwenkondlo ebantwini. Sifuna ukuthi ulimi lwethu lungapheli, njalo enye indlela yokuluvikela yikuthi siqhubeke sibhala, silandisa indaba zethu njalo silondoloza ulimi lwabokhokho bethu.

“Siyathokoza kakhulu ngosekelo esilutholileyo. Sifisa ukuthi abantu, ikakhulu abasakhulayo, babone ukuqakatheka kokubhala ngolimi lwabo. Nxa singabhala indaba zethu, amasiko ethu lezinto esihlangana lazo empilweni, siyabe sigcinela abantwana bethu ilifa elizabanceda ukuthi bazi ukuthi bangobani,” kutsho uMaphosa.

Uthe ukubhalwa kwenkondlo lokulondolozwa kwazo kuqakathekile ngoba kwenza ulimi lwesiNdebele luqhubeke luphila.

Phakathi kwembongi ezivele zisaziwa kuleli qoqo kubalwa uMthokozisi Sidubuli Sibanda, Perfect Moyo, uWiniwe Nkomo loZwelithini Dlamini. UMaphosa loNdhlovu labo bakhona njengabahleli.

Imbongi ezisakhulayo ezilenkondlo ezingene kuqoqo leli kugoqela uFranklin Ndlovu, Julen Nkomo, uLindelwe Ngwenya, Makhosana Sibanda, Mphokuhle Hove, Nomvelo Mathe, Crestabel Mahoko loMphokuhle Dube.