Online Reporter
Impambosi yokwenzana/ Impambosi yokwenzisa
Impambosi yokwenzana siyibona ngesijobelelo u-a. Izibonelo: hleka —hlekana; zonda — zondana; anga — angana; thatha — thathana; esaba — esabana.
Izibonelo zemitsho: Ngangizwe kuthiwa indwangu zihlekana iziphongo. Umfana lo uzondana labazali bakhe. Izithandani zibonakale zisangana njalonjalo. Bahlala bonke baze bathathana. Abafana laba bayesabana.
Isijobelelo sokulandula sempambosi yokwenzana ngu-ani. Izibonelo: Bona kabahlekani ubuwula. Mina angizondani lawe. Omangoye kabadlephani nxa bengalwi. Qaphela: Zikhona ezinye izenzo ezicina ngo-ana kodwa zingakhombi ukwenzana.
Izibonelo: Abafana laba bahamba belandelana. Umuntu lo uyaphana. Umungulu uzondana lelanga. Laba bantwana bayelamana.
Impambosi yokwenzisa
Impambosi le kungathi itsho ukwenza umuntu kumbe njalo ukwenza ulutho lwenze into kumbe isenzo esithize. Yona-ke ivame ukusebenzisa isijobelelo u-isa. Izibonelo: khuluma –khulumisa, zonda –zondisa, limaza –limazisa, thwala – thwalisa, bopha –bophisa, osa –osisa.
Ukusetshenziswa kwempambosi yokwenzisa — Singayisebenzisa nxa sikhomba ukunceda loba ukuphathisa. Izibonelo: Bayethezisa ugogo inkuni. Ngifuna umuntu ozangibambisa umthwalo lo.
Impambosi le singayisebenzisa nxa sifanekisa. Izibonelo: Umfana lo bamtshaye wakhalisa okwengane. Lo ukhulumisa okukambalisi wakhe.
