marble nkomo
LIKHALE ngokungaqini kwesandla emakhasino, kulabo abasuke sebesayine ifomu lokuba bavinjwe ukungena kuwo ngoba sebefuna ukuyeka ukubheja ipholisa lesifazane, eliphunyuke ekubeni yisigqili sokubheja ngemva kweminyaka engu-18.
UNkosazana Sibongile Nkabinde (47), olipholisa likaMansipala weGoli, ongumbhali wencwadi exwayisa ngokubheja, ethi “Dice Despair”, ulandise ngohambo lwakhe lokuzama ukuyekela ukubheja, ngemva kokuphelelwa ngumtshado wakhe, lakho konke ayelakho.
Utshele leli phephandaba ukuthi ukugembula wakuqala kungumdlalo, ngabo-2000.
“Ngicabanga ukuthi ngangileminyaka engu-20 ngesikhathi ngiqala ukugembula. Lokhu ngangikwenza njengomdlalo. Sengiqhatshwe esipholiseni ngo-2004, ngakubona kuyindlela elula yokwenza imali eyengeziweyo.
“Ngaleso sikhathi izinto zazisahamba kahle, ngiwina, kwahamba isikhathi ngaqala ngalahlekelwa. Ngaleso sikhathi, ngase ngigembula ngoba ngifuna ukubuyisa imali engilahlekeleyo. Ngabona ukuthi umholo wami kawusenele, ngaqala ngaya emabhanga ngiyoboleka imali. Kalikho ibhanga engangingelaso isikweledi kulo. Ngemva kwamabhanga, ngangena kubomashonisa. Yonke leyo mali ngangigembula ngayo,” utsho njalo.
Uthi ngo-2005 wahlangana lowesilisa, wamlobola, batshada. Uthe impilo yakhe lomyeni wakhe yayihamba kuhle, kodwa izinto zonakala esethengisa impahla zabo.
“Ngasengithengisa yonke into eseduze kwami. Emzini wethu kwakuhlala kungqongqoza omatshonisa, befuna imali yabo. Ngemva kweminyaka emibili sindawonye, umyeni wami wakhathala, wangixotsha lezingane zami ezimbili, ngabuyela ekhaya.
“Impilo kayibanga lula kuleso sikhathi, ngoba ngabuye ngatshiya ekhaya, ngihamba ngihlala. Empeleni ngase ngiphilisa okwephara, yikho nje ukuthi mina ngangisebenza.
“Kulesikhathi lapho engathi ngiyosula emsebenzini ukuze kuphume imali yami, nganqatshelwa ngabaphathi, bangibhukhela usonhlalakahle owayezongeluleka, kodwa kwavele kwafana, ngaqhubeka ngokugembula. Yize kunjalo, ngisambonga umphathi.”
Uthe ngo-2018 — okungumnyaka ayeka ngawo ukugembula — wadliwa umholo wakhe lebhonsi, wabe eseyozikhulumela mathupha lezikhulu zekhasino, eyozilwisa ngokungaqini kwemithetho evimba ukungena kwabantu asebefuna ukuyeka ukugembula emakhasino.
“Uma umuntu esefuna ukuyeka ukugembula, kulefomu asayiniswa lona ekhasino ukuze avinjwe. Lelo fomu ngalisayina okokuqala ngo-2008, kodwa ngangilokhu ngingena ekhasino, kwaze kwaphela iminyaka efika kwengu-10.
“Ngasuka ngemva kokudliwa, ngayolwa lezikhulu ngalokhu. Kungalelo langa lapho engathathwa khona izithombe, zathunyelwa lakwamanye amakhasino ukuba angaphinde angivumele ngingene. Babeka isizathu sokuthi ngiluhlupho, kusuka lapho-ke kangiphindanga ngagembula.” —Ilanga
Online Reporter