Isabizwana senani siyaphethwa

Uma isivumelwano senhloko singungwaqa lonkamisa sihlangana lesakhi, bese kuthi unkamisa wesivumelwano adedele indawo isakhi.
Isibonelo: l(u) + o + nke >lonke; b(a) + o + dwa > bodwa.
Okhulumayo ubunye, okukhulunywa laye ubunye lesigaba 1 zisebenzisa iziqalo zemvelo ezingakhiwa lesiqu u-dwa.

Isibonelo: ngedwa, wedwa, yedwa.

Iziqu zokubala – bili, – thathu, -ne, -hle njalonjalo zingahlelwa zimele ubunengi kuphela kanje:
Isigaba

2              bobabili          bobathathu         bobane
4              yomibili          yomithathu         yomine
6 omabili/womabili omathathu/womathathu omane/womane
8             zozimbili            zozintathu          zozine
10           zozimbili            zozintathu          zozine
14           bobubili          bobuthathu        bobune
15           kokubili           kokuthathu         kokune

Lezi zabizwana ezilalezi ziqu zingakhiwa ngezindlela ezehlukeneyo kanje:

Singasebenzisa isivumelwano senhloko lesakhi sesabizwana u “o” kanye lesiphawulo. Uma sisebenzisa le indlela unkamisa wokuqala wesiphawulo uyasuka.

Isibonelo: i- + o + (e)mibili > yomibili; b(u)

+ o + (o)buthathu >bobathathu.
Z(i) + o + (e)zine > zozine.

Nanku umsebenzi:
Thatha la amabizo alandelayo bese:

Utsho ukuthi ayini ngohlelo lweSiNdebele
Akuziphi izigaba?
Umhlambi, utshwala, inkulumo, uNomvelo.

Thatha lezi izabizwana ezilandelayo bese: utsho ukuthi ziyini ngohlelo lweSiNdebele. Chaza ukuthi zakheke njani: bobane, bona, leyo, wodwa, leliya, lezi.

Related Posts

Utshisa abantwabakhe ababili, alimaze unina

YiNtatheli kaMthunywa LOKHE zisatshwaqe imizimba izakhamizi ze-Eastview Area 10 eMabvuku njengoba kuvela imbiko emitsha ngemva kokufa kwengane ezimbili zitshiswa nguyise kusehlakalo okusolwa ukuthi sibangelwe ludlakela phakathi kwezimuli. Omakhelwane lokhu besehluleka…

Amalungiselelo eHeroes Day leDefence Forces Day asefinyelele esigabeni esiphezulu

Mashudu Netsianda AMALUNGISELELO omkhosi wokunanza amaqhawe elizwe oweHeroes Day kanye lowokunanza amabutho elizwe oweDefence Forces Day alonyaka asefinyelele esigabeni esiphezulu, njalo uHulumende uthi konke okumayelana lokuhlelwa kwemicimbi le sekusezingeni elifaneleyo…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×