Isabizwana soqobo sakhiwa ngendlela ezimbili

Indlela yokuqala

Njengoba isabizwana soqobo sibunjwa ngamalunga amabili – isiqalo lesiqu, singatsho ukuthi isabizwana soqobo sakhiwa ngesiqalo lesiqu. Izibonelo: mina > mi + na – mi –yisiqalo, na –yisiqu. Sona > so + na – so – yisiqalo, na  yisiqu.

Indlela yesibili

Isabizwana soqobo sakhiwa ngokuhlanganisa isivumelwano senhloko lesakhi sesabizwana soqobo u “o” lesiqu u-na.

Izibonelo:

Isigaba  Isivumelwano   Isakhi              Isiqu sesabizwana    Isabizwana
Senhloko          sesabizwana    soqobo                       soqobo
Soqobo
2             ba-                      +      o             + -na                          = bona

5             li-                        +      o             + -na                          = lona

8             zi-                       +      o             + -na                          = zona

9             i-                         +      o             + -na                          = yona

Nanku esikunanzelelayo:

Nxa isivumelwano senhloko singungwaqa lonkamisa, nxa sihlangana lesakhi sesabizwana soqobo, unkamisa wesivumelwano senhloko uyasuswa indawo yakhe ithathwe yisakhi u –“o” kanje:
s(i)- + o + -na = sona; l(u)- + o + -na = lona.

Nxa isivumelwano senhloko singunkamisa siyahlangana lesakhi sesabizwana soqobo. Ngenxa yokuthi elimini lwesiNdebele onkamisa abalandelani, unkamisa oyisivumelwano senhloko uguquka abengusingankamisa kanje: (i-) + o + -na = yona; (a) + o +na = wona
Usingankamisa (y) + o +-na = yona; (w) + o + na = wona.

Related Posts

UMSEBENZI WEZAGA ESIZWENI SAMANDEBELE

Siphathokuhle Ngulube Salibonani bafundi. Ngithemba liqhuba kahle ezifundweni zenu. Siyaqhubeka ngezifundo zethu zezaga. Izaga beziqakathekile esizweni samaNdebele ngoba bezincedisa ekukhulisweni kwabantwana. Izaga bezincedisa ekufundiseni abantwana ngezinto ezithile esigabeni. Isibonelo sesaga…

IBosso ifuna ukuguqula isimo sayo. . . kodwa i-Agama imi endleleni

Fungai Muderere I-HIGHLANDERS izabe ifuna ukubuyela endleleni yokunqoba lapho isamukela abasanda kukhuphukela kuCastle Lager Premier Soccer League, i-Agama, emdlalweni ozabe useBarbourfields Stadium ngoLwesine emini. Abafana beBosso bangena kulumdlalo belamanxeba ngemva…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×