Isakhiwo senkondlo

Siphathokuhle Ngulube

Salibonani bafundi. Kuleli iviki sizakhangela isakhiwo senkondlo. Kusigaba sokucubungula izinkondlo sekungadingakala ukuba uhluze isakhiwo senkondlo. Nxa sihlaziya isakhiwo singaqala ngokukhangela ngokwakhiwa kwezigaba zenkondlo. Singananzelela, izigaba zenkondlo ziyatshiyana, ezinye zinde ezinye zimfitshane. Kulomutsho ke lokho. Iziqendu ezimfitshane zingabe ziveza ukuthukuthela kwembongi, iphelelwa ngamazwi okulandisa. Isikhathi esinengi imbongi nxa ibhala ngendaba ezibuhlungu ezifana lokufa iyabe isebuhlungwini iphelelwe ngamazwi. Kwesinye isikhathi imbongi ibhale isiqendu eside.

Lapha kungatshengisa ukukhululeka kwembongi. Isingabe ibhala ngolutho olumthokozisayo njenganxa ibhala ngesithandwa sayo. Okunye esingakukhangela yimigqa yenkondlo.

Eminye ingabamfitshane eminye ibemide. Konke lokhu kulomutsho. Imigqa emfitshane ingachaza imizwa yembongi ngolutho oluthile. Imbongi isingabe ibhale izondile ngolutho oluthile. Phela umuntu ozondileyo izikhathi ezinengi uyaphelelwa ngamazwi amane nje avaleke ehluleke ukukhuluma. Kunjalo ke nxa imbongi ibhala ngolutho oluyicaphulayo. Asithi imbongi ibhala ngokwaliwa yintombi yayo ebiyithanda kakhulu, kwasekufika elinye ijaha layihluthuna leyo ntombi. Imbongi isingaphelelwa ngamazwi nxa ibhala imane ibhale nje imigqa emfitshane. Kwesinye isikhathi imigqa emfitshane ingakhomba ukwethuka kwembongi ngolutho oluthile. Asithi imbongi ibhala ngokufa komuntu obengaguli nje wamane wahamba, lokhu sekungabe kusethusa mhlawumbe lendlela lowo muntu afe ngayo kuyisiga nje esingazwisisekiyo.

Imigqa emfitshane ke isingakuveza ukwethuka kwembongi. Okunye njalo, imigqa emfitshane ingakhomba ukumangala kwembongi ngolutho oluthile. Kwesinye isikhathi imbongi ingasebenzisa imitsho emide kakhulu. Imitsho emide ingakhomba ukukhululeka kwembongi ngolutho ebhala ngalo.

Kungatshengisa ukuthi imbongi ibhala nje ngolutho oluyithokozisayo olusenhlizweni yalo. Àsithi imbongi ibhala ngesithandwa sayo, kunengi engakutsho ngesithandwa sayo, ayiphelelwa ngamazwi ngalokho ke sekungavela ngemitsho emide ukuba kunengi efuna ukukutsho, incoma isithandwa sayo.

Imitsho emide ingabuya iveze ukuthi ulutho imbongi ebhala ngalo luyindinda okwenza imbongi igxile emcabangweni isuke ingasazi ukuthi ithini nje ngalolo lutho imane ixhamande, idobhe lokhu lalokhu. Kungaveza ukuthi lololutho kufuna ukuthi umuntu azike emcabangweni.

Kwesinye isikhathi sasifice inkondlo ilemitsho nje ephosa ilingane. Le imitsho ingabe ikhomba ukuthi ulutho imbongi ebhala ngalo luhle nje aludingi ukuthi izike emcabangweni. Konke nje kungabe kuqondile. Asithi imbongi ibhala ngomtshado wayo lentombi eyithandayo. Konke nje kuyabe kuhamba kahle ngoba besethandweni, imbongi ibe isibhala ke inhliziyo yayo ihlezi phansi ingethuswa lutho.

Uthando phakathi kwayo lentombi yayo lukhulu njalo lugxilile kubo bonke ngakho akulahlupho.
Kunengi okungenza imbongi ibhale umoya wayo uhlezi phansi ngakho njengomfundi kuqakathekile ukuba ucubungule inkondlo elemigqa elinganayo utsho ukuthi kungani imbongi ibhale ngaleyondlela.

Kwesinye njalo isikhathi inkondlo ingaba lemitsho exubeneyo. Eminye ingaba mide eminye njalo ibemfitshane, okwenza njengomabala udinge uswele ukuthi imigqa leyo ungathi imfitshane kumbe mide.

Kuxubaxubene nje ayilandeleki kuhle imibhalo. Lokhu kungabe kukhomba ukuthi imbongi into ebhala ngayo ayilaqiniso layo. Iyaswela ukuthi okuyikho ngalolo lutho yikuphi.

Lolo lutho luyadida nje imbongi isuka iphelelwe ukuthi ilubeke njani. Asithi imbongi ibhala ngomntanayo osuke waxhwala wangena iganga wangasalaleli imithetho yangekhaya. Imbongi isingabhala ididekile ngoba ingazwisisi ukuthi imbangela yalokho kuyini ngoba umntanayo ehlezi kuhle njalo engasweli lutho.

Sinanzelele ke bafundi ukuthi nxa sihluza isakhiwo senkondlo konke esikukhethileyo kumele sikuchaze imbangela yakho ukuze umsebenzi wethu ube lesisindo. Nxa usithi iziqendu zinde, kungani zizinde. Nxa usithi zimfitshane, kungani zimfitshane. Sekumele ke uhluze okumunyethweyo ukuze uphume lalezo zimbangela. Sizaqhubeka sikhangela okunye ngesakhiwo senkondlo ngeviki ezayo. Libe leviki elimnandi.