Isandiso siyaqhutshwa

Charles Dube

Izandiso ezivela emagameni emifula. Sizihlela ngaphansi kwebizo lesandiso sendawo. Nanzi izibonelo:uMzingwane ibizo: kuMzingwane yisandiso sendawo. UTshangane libizo. KuTshangane yisandiso sendawo;, uGwayi libizo, kuGwayi yisandiso sendawo, uManzamnyama libizo; kuManzamnyama yisandiso sendawo.

Isakhi ku- sithatha indawo kankamisa wokuqala webizo. Kodwa uma sikhomba indawo ebizwa ngalowomfula isandiso sendawo sakhiwa kanje ngaphansi kwebizo lesandiso sendawo. Ibizo –uMzingwane, isandiso sendawo ngu-eMzingwane. UGwelu –eGwelu yisandiso sendawo, uTshangane – libizo, eTshangane yisandiso sendawo njalonjalo.
Unkamisa wokuqala webizo uthathelwa indawo ngu-e.

Izandiso ezivela emabizweni ezintaba ngaphansi kwebizo lesandiso sendawo. Ibizo iWozoli, isandiso sendawo eWozoli, iMavule libizo; eWozoli yisandiso sendawo, iMtshaphi libizo, eMtshaphi yisandiso sendawo. Unkamisa wokuqala webizo uthathelwa indawo ngu-e.

Izandiso ezivela kwamanye amabizo ngezigaba zawo. Lezi sizihlela ngaphansi kwezigaba, ibizo lesandiso sendawo. Isigaba 1 ibizo ngumfana, isandiso sendawo –emfaneni. Isigaba 1a ibizo ngu-ubaba, kubaba yiso isandiso sendawo.

Kusigaba 2 ibizo abantu, isandiso sendawo ngu-ebantwini. Kusigaba 2a ibizo ngu –ogogo, isandiso sendawo ngukubogogo.
Sima lapha namhlanje. Sizathathela lapha kuviki ezayo.