Isenzo

Siyini isenzo?

Kukhona amagama amanengi esiNdebeleni akhomba ukwenza. Amagama la abizwa ngokuthi yisenzo. Nanzi izibonelo: Ubaba uyakhuluma. Inkomo idla utshani. Udadewenu uhluphekile. (Bona) balambile.

Amagama la: uyakhuluma, idla, uhluphekile lo balambile. Amabala la achaza okwenziwa yinhloko yemitsho le. Nanzelela ukuthi imitsho le ingaba libizo njengokuthi ubaba, inkomo, udadewethu, kumbe isabizwana njengokuthi bona.

Imihlobo yesenzo: Kukhona imihlobo emithathu yesenzo: Izenzo eziqala ngongwaqa, izenzo eziqalisa ngonkamisa lezenzo ezingacini ngonkamisa –a.

Izenzo eziqalisa ngongwaqa
Lezizenzo sizehlukanisa kathathu kanje: Ezilelunga elilodwa: Izibonelo: dla, fa, pha, ma. Ezilamalunga amabili: Izibonelo: dlala, hamba, zonda, senga, thoba, thula.

Ezilamalunga angaphezu kwamabili: Izibonelo: khuluma, danisa, khothama, dedesa, qaphelisa, thethelela.

Izenzo eziqalisa ngonkamisa: Lezizenzo sizehlukanisa kabili: Izenzo ezilamalunga amabili: Izibonelo: osa, eba, oma, ondla.

Izenzo ezilamalunga angaphezu kwamabili: Izibonelo: elusa, ebula, esula, ethesa.
Izenzo ezingacini ngonkamisa –a, Nanzi lezoziqu: -thi, -tsho, -azi.
Isakhiwo sesenzo – umsuka.

Related Posts

UMongameli uMnangagwa uqeqetsha abafundi beNUST abangu-2 570

Yintatheli kaMthunywa KUME konke koBulawayo, kwaba yinjabulo mgoLwesihlanu kuqhutshwa umbuthano wokwetheswa kwezicoco zemfundo kubafundi beyunivesithi ye-National University of Science and Technology. Abafundi abangu-2 570 baphiwe incwadi zabo zokuqeda izifundo nguMongameli…

Iminyaka emithathu ejele, bezama ukubulala isisebenzi

  Nkosilathi Sibanda KULAMADODA amabili akoBulawayo agwetshelwe ukuyahlala ejele iminyaka emithathu kulandela ukuzama ukubulala enye indoda abasebenza layo. Lokhu kuvele ngesikhathi uNjabulo Mpofu (31) owelokitshini leMabuthweni lo Clinton Mlilo (27)…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *