Isenzo

Siyini isenzo?

Kukhona amagama amanengi esiNdebeleni akhomba ukwenza. Amagama la abizwa ngokuthi yisenzo. Nanzi izibonelo: Ubaba uyakhuluma. Inkomo idla utshani. Udadewenu uhluphekile. (Bona) balambile.

Amagama la: uyakhuluma, idla, uhluphekile lo balambile. Amabala la achaza okwenziwa yinhloko yemitsho le. Nanzelela ukuthi imitsho le ingaba libizo njengokuthi ubaba, inkomo, udadewethu, kumbe isabizwana njengokuthi bona.

Imihlobo yesenzo: Kukhona imihlobo emithathu yesenzo: Izenzo eziqala ngongwaqa, izenzo eziqalisa ngonkamisa lezenzo ezingacini ngonkamisa –a.

Izenzo eziqalisa ngongwaqa
Lezizenzo sizehlukanisa kathathu kanje: Ezilelunga elilodwa: Izibonelo: dla, fa, pha, ma. Ezilamalunga amabili: Izibonelo: dlala, hamba, zonda, senga, thoba, thula.

Ezilamalunga angaphezu kwamabili: Izibonelo: khuluma, danisa, khothama, dedesa, qaphelisa, thethelela.

Izenzo eziqalisa ngonkamisa: Lezizenzo sizehlukanisa kabili: Izenzo ezilamalunga amabili: Izibonelo: osa, eba, oma, ondla.

Izenzo ezilamalunga angaphezu kwamabili: Izibonelo: elusa, ebula, esula, ethesa.
Izenzo ezingacini ngonkamisa –a, Nanzi lezoziqu: -thi, -tsho, -azi.
Isakhiwo sesenzo – umsuka.

Related Posts

I-ZIFA ikhala ngokwedlula emhlabeni kwabakhokheli beHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa INHLANGANISO yenguqu yakuleli, iZimbabwe Football Association (ZIFA), isiyethule amazwi enduduzo kulandela ukwedlula emhlabeni kwabakhokheli beqembu leHighlanders abathi umgcinisihlalo uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza. Ukwedlula…

Iyezi elimnyama kuHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa UMGCINISIHLALO weHighlanders uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza badlule emhlabeni kungozi yemota eyenzakale ngoLwesine ebusuku emgwaqweni weBulawayo-Harare. Kubikwa ukuthi abathathu laba bebevela eKariba ngemva komdlalo…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×