Isibanjalo siyaphethwa

Eziphawulweni

Nanzi izibonelo ngaphansi kwezihloko lezi: Iziphawulo, ngaphansi kokuvuma lesibanjalo:  Omuhle, ukuvuma omuhle, ukulandula kamuhle; ababi, babi, kabababi; ezinde, zinde, kazizinde; esihle, sihle — kasisihle; okudala, kudala, kakukudala njalo njalo.

Yini esikuqaphelisayo lapha? Esikuqaphelisayo yilokhu: Isibanjalo esivumayo sisakha ngokususa unkamisa wokuqala wesivumelwano sesiphawulo. Isakhi sokulandula ngu-ka. Bakhona abasebenzisa isakhi a- ekulanduleni  ngaphansi kovuma lokulandula kanje: muhle — akamuhle; babi — abababi; zinde — kazizinde.

Ezibalulini. Njengokufanana lokuphezulu nanzi izibonelo zezibaluli ngaphansi kwesihloko isibaluli, ukuvuma, ukulandula.

Omnyama –umnyama – akamnyama; ababomvu –babomvu, ababomvu. Oqatha –uqatha –akaqatha; okubanzi –kubanzi-akubanzi. Eziqotho- ziqotho – aziqotho.

Nanku esikunanzelelayo kulokhu: Nanku esikunanzelelayo: Nxa sisakha isibanjalo esivumayo ngesibaluli sisusa isivumelwano sesibaluli endaweni yaso sifake isivumelwano senhloko.

Kwezokulandula siqalisa ngo-a- kwezokuvuma. Lalapha, bakhona njalo abasebenzisa u-ka- njengokuthi kababomvu, kakubanzi, kaziqatha, kamnyama, njalonjalo.

Ukwakhiwa kwezibanjalo ezandisweni: Nxa sisakha isibanjalo ezandisweni singasebenzisa indlela ezimbili. 1 Singaqalisa ngo –ku- ngaphansi kwezihloko isandiso lesibanjalo kanje: kude – kukude; lapha –kulapha; khona –kukhona; ekhaya –kusekhaya; ntambama –kuntambama.

Sizaphetha ngokuhlolisisa ukulandula kusibanga esizayo.

 

Related Posts

I-ZIFA ikhala ngokwedlula emhlabeni kwabakhokheli beHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa INHLANGANISO yenguqu yakuleli, iZimbabwe Football Association (ZIFA), isiyethule amazwi enduduzo kulandela ukwedlula emhlabeni kwabakhokheli beqembu leHighlanders abathi umgcinisihlalo uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza. Ukwedlula…

Iyezi elimnyama kuHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa UMGCINISIHLALO weHighlanders uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza badlule emhlabeni kungozi yemota eyenzakale ngoLwesine ebusuku emgwaqweni weBulawayo-Harare. Kubikwa ukuthi abathathu laba bebevela eKariba ngemva komdlalo…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×