Isibanjalo siyaphethwa

Eziphawulweni

Nanzi izibonelo ngaphansi kwezihloko lezi: Iziphawulo, ngaphansi kokuvuma lesibanjalo:  Omuhle, ukuvuma omuhle, ukulandula kamuhle; ababi, babi, kabababi; ezinde, zinde, kazizinde; esihle, sihle — kasisihle; okudala, kudala, kakukudala njalo njalo.

Yini esikuqaphelisayo lapha? Esikuqaphelisayo yilokhu: Isibanjalo esivumayo sisakha ngokususa unkamisa wokuqala wesivumelwano sesiphawulo. Isakhi sokulandula ngu-ka. Bakhona abasebenzisa isakhi a- ekulanduleni  ngaphansi kovuma lokulandula kanje: muhle — akamuhle; babi — abababi; zinde — kazizinde.

Ezibalulini. Njengokufanana lokuphezulu nanzi izibonelo zezibaluli ngaphansi kwesihloko isibaluli, ukuvuma, ukulandula.

Omnyama –umnyama – akamnyama; ababomvu –babomvu, ababomvu. Oqatha –uqatha –akaqatha; okubanzi –kubanzi-akubanzi. Eziqotho- ziqotho – aziqotho.

Nanku esikunanzelelayo kulokhu: Nanku esikunanzelelayo: Nxa sisakha isibanjalo esivumayo ngesibaluli sisusa isivumelwano sesibaluli endaweni yaso sifake isivumelwano senhloko.

Kwezokulandula siqalisa ngo-a- kwezokuvuma. Lalapha, bakhona njalo abasebenzisa u-ka- njengokuthi kababomvu, kakubanzi, kaziqatha, kamnyama, njalonjalo.

Ukwakhiwa kwezibanjalo ezandisweni: Nxa sisakha isibanjalo ezandisweni singasebenzisa indlela ezimbili. 1 Singaqalisa ngo –ku- ngaphansi kwezihloko isandiso lesibanjalo kanje: kude – kukude; lapha –kulapha; khona –kukhona; ekhaya –kusekhaya; ntambama –kuntambama.

Sizaphetha ngokuhlolisisa ukulandula kusibanga esizayo.

 

Related Posts

Akulalwa ngeCardinal X25 koBulawayo

  Nkosilathi Sibanda “Angilayo imbali” Le yiyo ingoma ezabe ihlatshelwa ngesikhathi iqembu lomculo elilodumo kulezinsuku elivela eSouth Africa, iCardinal X25, lithokozisa abalandeli balo ngoLwesihlanu, kwenye ihotela koBulawayo. ICardinal X25 itshintshana…

Ikhefu elitsha iMunhumutapa Day

  Nkosilathi Sibanda UHULUMENDE usebike ukuba umhlaka 15 Mpandula usezakuba likhefu elisemthethweni elizweni njalo lizabizwa ngokuthi yiMunhumutapa Day, kuqalisa lonyaka. Ilanga leli lihambelana lokuzalwa kukaMongameli Emmerson Mnangagwa, njalo uHulumende uthe…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *