Isibanjalo siyaqhutshwa

Kuviki ephelileyo sichasisile ukuthi siyini isibanjalo ngohlelo lwesiNdebele. Sithe isibanjalo libizo elithe ukuguqulwa kancane laselisenza umsebenzi wokulandisa.

Izibanjalo zingakhiwa ngalezincezu zenkulumo: Amabizo, izabizwana, izichasiso kanye lezandiso.Ukwakhiwa kwezibanjalo emabizweni. Lapha izibanjalo lezi sizihlela ngaphansi kwezigaba, ibizo kanye lesibanjalo. Ibizo elikusigaba 1 umuntu isibanjalo ngumuntu 1a umama isibanjalo ngumama.

Isigaba 2 abafazi isibanjalo ngabafazi. 2a ogogo – ngogogo, 3 umlilo – ngumlilo, 4 imithi – yimithi, 5 ilizwe – yilizwe, 6 amatshe – ngamatshe, 7 isilulu – yizilulu, 8 izenzo – yizenzo, 9 inyosi –yinyosi, 10 izinto – yizinto, 11 uluthi yiluthi/luluthi,14 ubuhlalu –yibuhlalu, 15 ukudla – yikudla.

Nanku-ke esikuphawulayo kumabizo aphezulu: Emabizweni aqalisa ngo-a- sehlisa iphimbo siqalise ngo-ng-.Emabizweni aqalisa ngo-i sehlisa iphimbo siqalise ngo-y-.Emabizweni aqalisa ngo-u-lo-o sehlisa iphimbo siqalise ngo-ng- ngaphandle kwamabizo esigaba 11, 14 lo-15 esehlisa iphimbo siqalise ngo-yi-

Qaphela: Esigabeni 5 isibanjalo singathathelwa esiqalweni esigcweleyo u-ili-. Lapha simane sisuse unkamisa wokuqala wesiqalo: ibhiza-libhiza, ilitshe lilitshe, ijazi –lijazi, ilanga-lilanga. Esigabeni 11 lakhona isibanjalo singathathelwa esiqalweni esigcweleyo u-ulu ngokususa unkamisa wokuqala wesiqalo kanje: uluju –luluju, ufudu –lufudu, ukhuni lukhuni, uswazi- luswazi.

Related Posts

Ubotshwa elamathani amabili embanje

KUBOTSHWE indoda eleminyaka engu-58 ngemva kokuba itholakale ilembanje ezilesilinganiso esingaba ngamathani amabili kwenye itruck stop eseSoutherton, eHarare ngoLwesibili. UTapson Ndou ongumtshayeli wezimota ezinkulu ubotshwe kulandela ukuncwetshwa kwamapholisa indlebe abikelwe ukuba…

Bekusinwa kudedelwana kusuku lukaBulawayo

Nkosilathi Sibanda IDOLOBHO lakoBulawayo ngoMvulo beligcwele injabulo nanko inengi labantu liphume ngobunengi emigwaqweni ukuzonanza iBulawayo Day. Umkhosi lo ubuthakazelela iminyaka engu-132 yalelidolobho. Umkhosi uqale ngombukiso we-parade le-carnival emigwaqweni esenzikini yedolobho…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×