Online Reporter
Isiphawulo
Sitshilo ngaphambili ukuthi isiphawulo yisichasiso esichaza usobizo esimlandelayo. Laso isiphawulo silengxenye ezimbili, isivumelwano lesiqu. Zilitshumi lanhlanu kuphela iziqu zesiphawulo. Nanzi:-nye, -bili, -thathu, -ne, -hlanu, -khulu, -ncane, -hle, -bi, -de,-fitshane, nengi, ngaka, -dala, -tsha.
Yizo lezi kuphela iziqu zesiphawulo, kazikho ezinye. Izivumelwano zesiphawulo ngezigaba zamabizo: Okhulumayo: engim-esiba- Okhuluma laye: om-eliba-; Okhuluma ngaye: Isigaba 1 Isivumelwano sesiphawulo om-, omu-, 1a om-omu- Isigaba 2 aba- 2a aba- 3 om-omu-
Isigaba 4 –emi- 5 3li- 6 ama- 7 esi- 8 ezi- 9 –eN- 10 eziN- 11 0lu- 12 – 13- 14 obu- 15 oku-
Nanku ukwakhiwa kwezivumelwano zesiphawulo
Izivumelwano zesiphawulo
Izivumelwano zesiphawulo sizakha ngokuqalisa ngesakhi sokuchasisa u-a eziqalweni zamabizo. Isakhi a- silumbana lonkamisa wakuqala wesiqalo sebizo ngaphandle kokhulumayo, lokukhulunywa laye kanje ngaphansi kwezihloko: Isigaba, isakhi, isiqalo sebizo kudala isivumelwano sesiphawulo:
Isigaba 1 a+umu- a +umu- >omu-; a + um- om- ; Isigaba 2 a + aba – a +a =a > aba-; Isigaba 5 a +ili- (a +ili-) > eli- njalonjalo.
