Isikhathi siyeza lingajahi bantwana

ABANTWANA bakulezinsuku bayaphanga ukuya emacansini. Inhlanganiso ezibona ngempilakahle kazulu langokuphathwa kwabantwana seziphawule incwadi ezinengi eziveza ukuthi abantwana sebephatheka kwezocansi masinyane.

Kambe kulomntwana ongaya emacansini eleminyaka yokuzalwa engu-12? Lo ngumbuzo onzima ukuphendula kodwa izenzo zabantwana zitshengisa ukuthi sebephanga ukukhula.

UMthunywa useke wakhipha indaba ezinengi kuziqinti ezehlukeneyo lapho abantwana abahlukuluzwa khona emacansini kukanti abanye yibo abathanda izinto ngoba bethandana labantu abadala.

Ezikhathini ezinengi, kucina kuthiwa umntwana uyadlovwa, ikanti lowo mntwana uyabe efuna ukungena emacansini.

Kundaba eseziphume kuphephandaba likazulu, zikhona ezinye lapho abantwana abaleminyaka engaphansi kwe-16 abangena emacansini calaceleni.

Pho umntwana kumele angene ngasiphi isikhathi kwezocansi? Abantwana bakulezinsuku sebephanga ukukhula, okuyikhona okwenza abadala bengazwisisi ukuthi kungani abantwababo bephanga ukukhula.

Ubude abuphangwa kodwa abakulezinsuku abantwana sebebade ukwedlula abadala.

Isintu sona sithi ubuntombi buqala kuwuphi umnyaka?

Okusegudwini kulezinsuku yikuthi amankazana yiwo asephanga ukuya emacansini.

Kunhlelo zokuchwayisisa ukumemetheka kwegcikwane leHIV, sekuvele njalo ukuthi abantwana abasakutshayi mkhuba ukuya emacansini.

Lasendulo bekusaziwa futhi ukuthi amankazana yiwo aphanga ukwazi ngezemacansini. Kwakungavamanga ukuthola ukuthi umntwana oyinkazana athandane lentanga yakhe.

Bekungumkhuba ukuthi ayendele endodeni endala kulaye. Ukudlova bekungakhitshwa egcekeni, loba kusaziwa ukuthi licala.

Akusela kukholwa ekuthini uthango ludla amakhomane. Yebo kubuhlungu ukubona abantu okumele bavikele abantwana sebeyibo abaphenduka izitha, kodwa labo abantwana yibo abaqhweba abadala.

Ngenxa yokwanda  kwabantu ‘abadlova’ abantwana, sekunzima ukuthi abantu bathembane. Lokuthemba bona abantwana sekusesabisa.

UMthunywa  ukholwa ukuba umthetho loba ulesisindo senhlonipho, kumele ungakhohlwa lamasiko.

Okungabe kudala ukuthi kubelula ukuba amadoda aqilibezele abantwana kwezocansi yikugqoka kwakulezinsuku.

Ubuntu buqakathekisa ukuziphatha njalo, ngakho kuhle ukuthi inkokheli zethu lanxa zisenza umthetho, zifake amasiko lemikhuba yabensundu phambili.

Ukuphanga ezocansi okwenziwa ngabantwabethu kusukela ekulandeleni imkhuba yabelungu. Lamadoda aya emacansini lamankazana asuka athole amandla ngenxa yokuthi abazali abasakhuzi abantwana.

Umthetho ukhona kodwa awusoke usebenze wodwa ekulwiseni ukuphanga kokukhula kwabantwana.
Kuqakathekile ukuthi imthetho yethu ikhangelisise ukuthi ingakhulisi abantwana bengazi lutho ngomhlaba.

Ukubamba umntwana ngenxa yokuthi ukhangeleka esekhulile kufana lobuthakathi qho.

Khona ukuthi abantwana sebephangisa ukungena emacansini akwaliwa, uhlupho yikuthi bazenelisa ukuzigcina yini?
Lokhu kubuhlungu ngoba ukuphanga ukuya emacansini kuza lendubo ezinengi. Kulemikhuhlane njalo abantwana bacina besehluleka ukuqeda esikolo.

Okunye okulusizi ngaloludaba yikuthi ngokuphangisa ukuya emacansini, abantwana, ikakhulu amankazana bayaswela umendo. Akwakhiwa imizi.

Kuqakathekile ukuthi abantu bazinuke amakhwapha bahloniphe njalo abanye abantu.

Related Posts

UMongameli uMnangagwa uqeqetsha abafundi beNUST abangu-2 570

Yintatheli kaMthunywa KUME konke koBulawayo, kwaba yinjabulo mgoLwesihlanu kuqhutshwa umbuthano wokwetheswa kwezicoco zemfundo kubafundi beyunivesithi ye-National University of Science and Technology. Abafundi abangu-2 570 baphiwe incwadi zabo zokuqeda izifundo nguMongameli…

Iminyaka emithathu ejele, bezama ukubulala isisebenzi

  Nkosilathi Sibanda KULAMADODA amabili akoBulawayo agwetshelwe ukuyahlala ejele iminyaka emithathu kulandela ukuzama ukubulala enye indoda abasebenza layo. Lokhu kuvele ngesikhathi uNjabulo Mpofu (31) owelokitshini leMabuthweni lo Clinton Mlilo (27)…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *