Bhekimpilo Tshalibe
ABALIMI abafuye inkomo zochago sebexwayiswe ukuthi bananzelele inkomokazi zabo ngesikhathi zimithi ngoba zingazala kungela muntu eduze kungenzeka ukuthi zife zona kumbe ithole.
UMatabeleland North Dairy officer, uMnumzana Cosmas Muzunde ukhuthaze abalimi abafuye inkomo zochago ukuthi baqaphele ngesikhathi inkomokazi zabo zimithi ngoba zingazala kungela bantu eduze zilakho ukuthwala nzima.
UMnu Muzunde uthe amathokazi asanda kumitha kujayelekile ukuthi athwale nzima nxa esezala.
“Amathokazi avame ukuthwala nzima ngesikhathi ezala nxa siqathanisa lenkomo ezindala ngakho-ke sikhuthaza abalimi ukuthi behlale bezikhangela.
Uthe inkomokazi ilakho ukuzala imile kumbe ilele phansi futhi kungenzeka ukuthi kuqale ngokuphuma ikhanda lenyawo zaphambili,” kutsho uMnu Muzunde.
Uthe inkomokazi imitha amalanga angu-282.
“Ukumitha kwenkomokazi kuyatshiyana kusiya ngokuthi yiwuphi umhlobo kodwa inkomokazi ezinengi zimitha amalanga angu-282. Sikhuthaza abalimi ukuthi bahlale bezikhangela ngoba kungenzakala zibhekane lobunzima nxa sezizala,” kutsho uMnu Muzunde.
Uthe kulendlela inkomokazi ebonakala ngayo nxa sizazala.
“Inkomokazi esizazala ibonakala ngokubalekela ezinye, imbele iyagcwala, isisu siyakhula ikakhulu icele lesandla sokudla, kuba lengcekeza ephumayo sokusele insuku ezimbalwa ukuthi izale.
“Inkomokazi iyabonakala njalo ngokube ilokhe ilala ivuka okungapheliyo izama ukuchama njalo lesikhwama samanzi siyabe sesikhanya esithweni sayo.
“Okokucina inkomokazi esizazala iyabonakala njalo ngokungahlaliseki,” kuphetha uMnu Muzunde.




