Cornelius Luphahla
ABALIMI sebexwayiswe ukuba baqaphele ukuthi emasimini abo akumili izihlahlakazana eziyingozi ezilimweni zabo kanye lezifuyweni ukuze bangalahlekelwa yizifuyo.
Kubikwa ngesikhathi lesi kwandise ukuhluma umkhawuzane lobuhobe okuyizihlahlakazana eziyitshefu kuzifuyo. Kukanti isihlahlakazana esibizwa ngokuthi yisona siyingozi kwezinye izilimo njalo silakho ukwehlisa isivuno somlimi.
Isixwayiso lesi sivezwe ngomunye umlimisi weMzingwane uNkosazana Connie Msipha ochaze ukuthi izihlahlakazana lezi eziyingozi ezilimweni kanye lezifuyweni.
“Isona siyingozi ezilimweni ikakhulu emunjini ngoba lapho esimile khona umumbu wakhona kawukhuli kuhle njalo uzala ingululwane okudala ukuthi umlimi abe lesivuno esincane kakhulu.
“Nxa indawo ilesona ikakhulu emakhaya kufanele umlimi ayiquphune kumbe emnyakeni ozayo alime inyawuthi kumbe amazambane. Lokhu kwenza isona lesi siphele ngoba asiphili lapho okulalezizilimo khona,” kutsho uNkszn Msipha.
Umlimisi lo uqhubeke njalo waveza ukuba ezifuyweni umkhawuzane kanye lobuhobe kulakho ukuthanyela isibaya.
“Njengoba khathesi izihlahla sezihluma umkhawuzane lawo suhlumile ngakho abalimi kubalulekile ukuba bananzelele izifuyo zabo zingayi lapho okulomkhawuzane khona.
“Abalimi kufanele bananzelele izifuyo zabo zingadleli lapho okulobuhobe khona ngoba izifuyo ziyafa zingabudla.
Amahlamvu abo engadliwa yisifuyo siyaqumba sife. Ngakho kufanele abalimi basigebhe lesisihlahlakazana basiquphune kanye lempande zaso bananzelele bengakhithizi amahlamvu aso funa izifuyo ziwadle.
“Ngemva kokusigebha lesisihlahlakazana kufanele basigqibele phansi. Lokhu kungavikela izifuyo zabo engozini yokufa,” kutsho uNkszn Msipha.
Uphethe ngokuthi ngaphandle kwezihlakazana lezi eziyingozi ezifuyweni kulesibungwana okuthiwa ngumahambalendlwana esiyingozi njalo ezifuyweni nxa zithe zasidla. Isibungwana lesi kubikwa sihlala emahlamvini esihlahla njalo sivame kakhulu ngalesisikhathi izihlahla sezihluma.
Ngakho izifuyo ikakhulu inkomo kubalulekile ukuthi abalimi bazikhangele zingabi seguswini ngoba yikho okulezihlahla ezithandwa yisibungu lesi.




