Ethel Ncube
ABAFUYE inkomo kanye labobabhemi sebekhuthazwe ukuthi bathengele izifuyo zabo ukudla njengoba ukudla kungasekho emadlelweni njalo kubikwa lelinyathelo lizabaphathisa ukuthi izifuyo lezi zibe ziqinile nxa sokulinywa.
Umkhokheli weZimbabwe Farmers Union uMnumzana Abdul Nyathi uchaze ukuba izulu seliphuzile ukuna njalo utshani sobutshile izifuyo kaziselakho okokudla kungakho kungumlandu wabanikazi bazo ukuthi bazithengele ukudla.
“Ngikhuthaza bonke abafuye izifuyo ukuthi bazinakekele ikakhulu inkomo ezinsikazi yizo ezilodubo ngoba izulu lingavele line okokuqala zilakho ukucuba nxa izihlahla sezihluma ngoba zihlutshwa yikudla utshani obuluhlaza.
“Okwenza inkomo ezinsikazi zibe lohlupho nxa izulu liqalisa ukuna yikuthi ngalesosikhathi ziyabe sezajayela ukudla okomileyo kuthi okuluhlaza kufike kuzihlambulule esiswini okucina kubangela ukuthi nxa leyonkomo ingaqinanga ife,” kulandisa uMnu Nyathi.
Ubuye wakhuthaza abalimi ukuthi nxa besiyathenga ukudla bafike bachaze ukuthi bafuna okwaziphi izifuyo.
“Nxa umlimi esiyathenga ukudla kumele atsho ukuthi ufuna okokuzinonisa (pen feeding) kumbe okokuzipha nje ukuthi zidle. Obabhemi labo kuyadingeka ukuthi bathengelwe ukudla kwabo ukuze labo bengabulawa yindlala,” kutsho uMnu Nyathi
Uqhubekele phambili eveza ukuthi izifuyo azidingi kudla kuphela kodwa lamanzi lawo kuqakathekile ukuthi ziwathole eduzane ukuze zingapheli amandla njengoba kungelakudla.
“Nxa umuntu elenkomo kazingahambi umango omude zisiyadinga amanzi kodwa ziwathole eduzane ngoba ukuhamba kulesandla lakho ekuthini ziwe zife njalo kazinakekelwe zinganathi amanzi aludaka ngoba angazithelela imikhuhlane kukanti ezinye njalo zilakho ukubhalelwa edakeni,” kuphetha uMnu Nyathi.




