UMTHUNYWA

Izibabazo zemvelo

Silakho ukuzifaka ezibayeni ezihambelana lalokhu okulandelayo.

Ezitshengisa ukwethuka: Maye! Maye babo! Hayi bo! (njalonjalo).

Ezilokukloloda: Watsha! Klibhi klolo! Vuka! (njalonjalo).

Ezokulwa: Mama ngadla! Watsha! Wena! (njalonjalo)

Ezokuncenga: Phepha! Mayuyu! awu awu bakithi! (njalonjalo)

Ezokumangala: hawu! Yebo! Kanti kunjalo! Abe!

Ezokuphika: Cha! Hatshi bo! Qha! Hayi! Phinde! (njalonjalo)

Ezikhomba ukuvuma: Yebo! Ye! Ehe! Wo! (njalo njalo)

Ezokukhuleka emzini: Ekuhle! Ngekhaya! Sikhulekile! ENdlovu! (njalo njalo)

Eziqondana lokubiza: Khumalo! Ndlovu! Bantu! (njalonjalo)

Ezokubingelela: Sabona! Salibonani!

Ezokudana: Hayi! nx! o –o!

Izibabazo ezithathelwa kwezinye izincezu zenkulumo

Lo umhlobo wezibabazo usetshenziswa ukubiza loba ukumemeza, Kanye lokukhuleka.

Nxa umuntu ebizwa ngebizo lakhe: Sisusa unkamisa wakuqala oyisiqalo u-u: Thoko! Mandla! Zibusiso! Jabu! Silakho njalo ukuthi sithi we Jabu! We Thoko! (njalo njalo).

Nxa umuntu ebizwa ngesibongo kumbe ngesitemo sakhe: Sisusa unkamisa wakuqala oyisiqalo ngaphansi kwezihloko — ibizo lesibabazo: uSibanda –Sibanda!, uSigola – Sigola! UDube –Dube!

UMpangazitha – Mpangazitha!

Lamabizo angayisiwo amabizo abantu lezibongo zabo akha isibabazo ngokususa unkamisa wakuqala ngaphansi kwezihloko lezi: ibizo, isibabazo kanje: abantu –Bantu! Udadewethu – Dadewethu! Amajaha – Majaha (njalonjalo)

Leave a Comment