Izimpambosi zesenzo ziya qhutshwa

Izimpambosi ziyaqhutshwa, Impambosi yokwenziwa

Impambosi le ikhomba khona kanye ukwenziwa. Izibonelo: Amabele adliwa zinyoni. Amanzi akhiwa ngamantombazana. Inkabi zibotshwa ngamajaha. Amagama la adliwa, akhiwa, zibotshwa, yiwo akhomba okwenziwa emabeleni, emanzini lasenkabini. Yizenzo eziyimpambosi yokwenziwa.

Ukwakhiwa kwempambosi yokwenziwa. Impamposi le singayakha ngendlela ezilandelayo: Eziqwini zesenzo ezilelunga elilodwa: Izibonelo; dla –dliwa, fa-fiwa, pha –phiwa- ma – mina. Lezizenzo zijobelele u-iwa kunkamisa osekucineni.

Eziqwini zesenzo eziqalisa ngonkamisa, ezilamalunga amabili.Izibonelo: enza –enziwa, eba –ebiwa, osa –osiwa, onga –ongiwa. Kulezizenzo sijobelela u-iwa endaweni kankamisa osekucineni.

Eziqwini zesenzo ezilamalunga amanengi ziqalisa ngongwaqa loba ngonkamisa. Izibonelo: khulula – khululwa; biya- biywa, esula –esulasula; dutshuza –dutshuzwa. Kulezizenzo sijobelela u-wa esikhundleni sikankamisa wokucina.

Ezenzweni ezingacini ngonkamisa –a. Izibonelo: -azi –aziwa; -thi –thiwa; -tsho –tshiwo. Ku –azi laku –thi simane sijobelele u-wa, ikanti ku-tsho sijobelela u- u-iwo esikhundleni sikankamisa wokucina.

Ngokulwangisa: Hlolisisa izenzo ezilandelayo: kopa- kotshwa, thapha –thatshwa, dobha- dojwa, khuba –khutshwa, luma –lunywa, pompa –pontshwa, bumba –bunjwa. Lapha-ke sibona ukuthi uma isenzo silondebembili elungeni lokucina lowondebembili uyaguquka abengulwangeni anduba ajobelele u-wa.

Related Posts

I-ZIFA ikhala ngokwedlula emhlabeni kwabakhokheli beHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa INHLANGANISO yenguqu yakuleli, iZimbabwe Football Association (ZIFA), isiyethule amazwi enduduzo kulandela ukwedlula emhlabeni kwabakhokheli beqembu leHighlanders abathi umgcinisihlalo uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza. Ukwedlula…

Iyezi elimnyama kuHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa UMGCINISIHLALO weHighlanders uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza badlule emhlabeni kungozi yemota eyenzakale ngoLwesine ebusuku emgwaqweni weBulawayo-Harare. Kubikwa ukuthi abathathu laba bebevela eKariba ngemva komdlalo…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *