Kubi ukuminyaniswa kwabantu emitshoveni

YiNtatheli kaMthunywa

IZIZALWANE zakuleli seziveze ukukhathazeka ngendlela imitshova ethwala abantwana besikolo ebaminyanisa ngayo phakathi kulandela ukuphuma kwembiko yemitshova yeHarare emibili okubikwa itholakale ithwele abantwana abangu-80.

Imitshova le, yeGlen Norah ibotshwe ngoLwesibili ithwele abantwana besikolo seKudakwashe Primary School.
Kungumlandu wamapholisa, abazali kunye labakhokheli bezikolo ukubona ukuba abantwana bayanakekelwa lokuthi kabaminyaniswa ezimoteni ezibathwala besiya ezikolo ngoba kungenzeka bangene kungozi zomgwaqo.

Omunye umzali okhulume ngesehlakalo lesi uthe kuyadanisa ukuthi abemitshova baqakathekisa imali ukwedlula impilo zabantwana ababathwalayo.

“Abemitshova bagijimisa imali ebhadalwa ngabantwana ukuthi bahlezi kuhle kumbe hatshi kabalandaba lakho. Kumele abazali, amapholisa lapho okudlula khona leyomitshova kunye labakhokheli bezikolo babone ukuthi abantwana bathwalwa ngendlela ezilandela umthetho.

“Nxa abantwana bebanengi kakhulu emoteni angithi lapho okwenzakala khona ingozi bonke bayatshabalala kubangelwa yikholokho ukuthi bayabe beminyanisiwe phakathi,” kutsho umzali lo, uEsther Moyo, ebulenjini.

Uqhubekele phambili esithi ukuminyaniswa kwabantwana ezimoteni ezibathwalayo akumelanga kubonakale njengesenzo esikhona ngoba ukuphepha kwabo kubalulekile.

“Labo abagcwalisa kakhulu abantwana kumele babotshwe ngoba ukuphepha kwabo kuqakathekile kumzali wonke ngitsho laselizweni lonke nje jikelele.”

Imitshova eminengi le, eyabe ikhangelelwe ukuthi ithwale abantu abangu-18 itholakala isihlalise abantwana baphathana ngabathathu abanye njalo baze babe bane.

Mhlaka 13 Nhlolanja uMphathintambo wogatsha lweYouth Empowerment, Development and Vocational Training, uTino Machakaire, wamisa umtshova owawulabantwana abangu-42.

“Ngimise umtshova obuthwele abantwana abangu-42 wona kumele uthwale abantu abangu-13. Abantwana abangu-42 bonke beminyanisiwe phakathi emtshoveni omncinyane.

“Ngikhumbule ngengozi zezimota ezithwala abantwana besikolo ezenzakala kweleSouth Africa, lapho osokufe abantwana abedlula i-20. La kasiwomanani nje. Zimuli eseziguqulelwe impilo zazo yonke.”

“Okungikhathazileyo yikuba umtshova lo, uphose wekelwa wadlula ku-roadblock. Uwukhangele ngamehlo, ubukhanya ukuthi kawuphilanga umtshova wakhona. Bekungadingeki ukuba ube yingcitshi ukuthi ubone ukuba kawufanelanga ukuba semgwaqweni.

“Njengabazali abantwabethu nxa besuka besiya esikolo siyabe silethemba lokuthi bayaphenduka bephephile,” kutsho uMphathinambo uMachakaire.

UMphathintambo uMachakaire wanika umlandu amapholisa wokuba bangavumeli izimota ezinje zidlula zithwele abantwana ngoba zifaka impilo zabantwana labo engozini.

Isikhulumi samapholisa eHarare uInspector Luckmore Chakanza uqinisekise ngokubotshwa kwemitshova emibili yeHarare mhlaka 24 Nhlolanja ngecala lokutholakala ithwele abantwana abangu-77 kunye lababalisi abathathu phakathi.

Uthe babophe umtshayeli womtshova owodwa obungela mshuwalensi wabantu kunye lesithupha esiveza ukuba imota ifanele ukuhamba emgwaqweni. Umtshayeli wakhona uKhumbulani Tauzeni (42) ubuye wehluleka ukuveza i-defensive driving licence kunye le-medical certificate.

Umnikazi womtshova kakatholakali kodwa lokhu kuzakwenza abakhokheli babone ukuthi abanikazi bezimota ezithwala abantu labo bayajeziswa.

UTauzeni ubethwele abantwana besikolo seKudakwashe Primary School eGlen Norah B njengansukuzonke ngomtshova.

“Amapholisa abophe umtshayeli womtshova ngecala lokuthwala abantu abanengi kunye lokutshayela imota engafanelanga ukuba semgwaqweni.

“Mhlaka 23 Nhlolanja 2026 amapholisa athola umbiko womtshova ongafanelanga ukuhamba emgwaqweni njalo othwala abantwana besikolo abanengi osuka eFidelity usiya eKudakwashe Primary School.

“Ngosuku olulandelayo mhlaka 24 ekuseni ngehola lika 6 amapholisa avimba umtshova kaTauzeni. Ekuhlolweni komtshova lo kwatholakala ukuthi uthwele abantwana besikolo abangu-35 kunye lababalisi abathathu. Ukuchwayisisa kuyaqhubeka,” kutsho uInsp Chakanza.

Related Posts

IHerentals ibusa kuzicoco ngoNkwenkwezi

Nkosilathi Sibanda IQEMBU leHerentals College liqhubeke ngokutshengisa ukuthi selingelinye lamaqembu alamandla kuCastle Lager Premier Soccer League ngemva kokuba umqeqetshi walo uCelestino Benza lomdlali uRalph Makanyara Kawondera bethole imiklomelo kaNkwenkwezi. UBenza…

Inkawu yemali icela ukuya emacansini lomniniyo . . . usiphatheleni unikela inkawu ayisebenzisa ‘ukubutha’ imali kwabanye

Gibson Mhaka KULEZINSUKU ilokitshi leCowdray Park koBulawayo seliphenduke laba yindawo egcwele indaba ezimangalisayo ngemva kokuba omunye usiphatheleni eveze inkawu athe isimhlukumeza ngemva kweminyaka eyisebenzisa ukuthathela abanye imali zabo. Indoda le,…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×