‘Kufa ababhema igwayi abangu-7 million ngomnyaka’

KUHLATSHWE umkhosi kwababhema igwayi ukuthi bekele ukwenza lokhu njengoba ngomnyaka kusifa abantu abedlula i-7 million emhlabeni jikelele. Lokhu kuvele kumbiko we-World Health Organisation Report on the Global Tobacco Epidemic osanda kukhitshwa.

Lo umbiko uveza ukuthi akusibo kuphela ababhema ugwayi ngqo abafayo, kodwa lalabo abangabhemiyo kodwa abahotsha intuthu kulabo abayabe bebhema labo bayafa.

Kulaba kuvele ukuthi i-1,6 million yabangabhemi igwayi ngqo kodwa abahotsha umoya wentuthu kulabo abayabe bebhema bayafa.

Umbiko uphakamisa ukuthi kumele kwenziwe okuthile ukunqanda le inkinga.

“Igwayi libulala ihhafu yabantu ababhemayo kodwa abangafuni ukuleyekela. Isilinganiso se-80% sabantu ababalelwa ku-1,3 billion ababhemayo emhlabeni jikelele, bahlala emazweni angathuthukanga ngokomnotho kusiya kulabo abalomnotho ophakathi laphakathi,” kutsho umbiko.

Umbiko udalule ukuthi igwayi yilo elibhenywa kakhulu nxa kusiza ezintweni ezile-tobacco.

Kwezinye kubalwe isigazu, isibhawubhawu lokunye.

Kuvele ukuthi igwayi aliyekeleki lula.

“Ababhemayo kudingeka ukuthi bakwekele. Abazi ubungozi begwayi bayafuna ukwekela. Ukwelulekwa ngokusebenzisa amaphilisi kuyasiza kulabo abafuna ukuyekela ukubhema,” kutsho umbiko.

Ukufaka intela kugwayi ngezinye zezindlela zokuzama ukwehliswa ukubhenywa kwalo.

“Ukufaka umthelo engu-10% kugwayi kwehlisa ukubhenywa kwalo nge-4%.”

Umbiko uveze ukuthi igwayi elingavunyelwanga emthethweni ukuthi lithengiswe lidala enkulu ingozi.

Kuthiwa igwayi elilodwa kwengu-10, alikho emthethweni ukuthi lithengiswe emhlabeni jikelele kanti leli igwayi kumele livalwe.

Related Posts

Is the Personal Benefit Rule about ‘Any Amendment’ or ‘An Amendment to a Term Limit Provision’?

An Intimate Reading of Subsections (1) and (7) of Section 328 of the Constitution of Zimbabwe (2013) By Nomuzikayise Ngwenya This piece is confined to one question, a question of…

Abangu-769 abakhubazekileyo baqeqetshwa kweze-ICT

Sukulwenkosi Dube-Matutu ABANTU abakhubazekileyo abangu-769 sebeqeqetshwe kuzifundo ze-Information and Communication Technology (ICT) ngenhloso yokubenza babe yingxenye yomhlaba osebenzisa ubuchwephetshe. Ukuqeqetshwa lokhu kuqhutshwa yiPostal and Telecommunications Regulatory Authority of Zimbabwe (POTRAZ)…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×