‘Lingalimi inhlanyelo eliyigcina eziphaleni’

Ethel Ncube
INHLANGANISO yeAgritex isikhuthaze njalo abalimi ukuthi bangalimi inhlanyelo yeziphaleni ngoba isivuno sayo sisehla ngesilinganiso esingaba phakathi kwe-30 kusiya ku-40 phesenti.

Ngaphandle kokwehla kwesivuno inhlanyelo yesiphaleni kubikwa ihlaselwa yimikhuhlane eminengi.

UMnumzana Social Shava onguAgronomist uveze ukuthi lanxa inhlanyelo yeziphaleni imila ilohlupho lokwehlisa isivuno somlimi.

“Inhlanyelo yesiphaleni ilakho ukumila ikhule kodwa ke uhlupho luba khona ngesikhathi sokuvuna ngoba isivuno siyehla ngesilinganiso se-30 kusiya ku-40 phesenti kukanti nxa umlimi ethenge inhlanyelo isivuno siyathuthuka kakhulu,” kutsho uMnu Shava.

Uqhubekele phambili eveza ukuthi abalimi balomkhuba wokugcina umumbu olibhabhadla besenzela ukuhlanyela.

“Ngesikhathi sokuhulula uyathola abantu bekhetha inhlanyelo bethi lo ngowokuhlanyela bengazi ukuthi bazehlisela isivuno sabo.

“Amakhampani afana labo Seedco lePannar lamanye atshiyeneyo athengisa inhlanyelo elesivuno esihle ngoba umumbu wakhona uyabe uhloliwe njalo wafakwa lemithi etshiyeneyo ebulala izibungu lemithi eyenza ukuthi ingahlanyelwa imile ngemva kwalokhu suzadlula futhi ekuhlolweni okutshiyeneyo umiliswe bebone ukuthi awulahlupho,” kulandisa uMnu Shava.

Ekhuluma loMthunywa uchaze ukuthi abalimi kabazame ukuthenga inhlanyelo hatshi ukucupha esiphaleni.

“Siyazi imali iyahlupha kodwa lingahlanganyela libe liqembu lihlanganise imali liyezithengela inhlanyelo yenu labelane omunye lomunye ayehlanyela ehloliweyo.

“Abalimi bangakhangela kuhle nxa behlanyela inhlanyelo ilemibala eluhlaza kumbe ebomvu yona ngeyemithi eyabe isetshenzisiwe ukuze inhlanyelo ingaphehlwa yizibungu,” kulandisa uMnu Shava.

Ubuye waveza njalo ukuthi izilimo ezifana lamazambane, indlubu lamakhabe zilakho ukungamili.

“Amazambane awalutho ukuhlaselwa yibulembu umlimi uyathi esiyahlanyela evele seke ahlaselwa yibulembu okwenzakalayo yikuthi alakho ukungamili kumbe uthi nxa suvuna ucina uthola isivuno esiphansi.

“Amakhabe intanga zakhona zikhona ezithengiswayo ezitolo njalo lezontanga zimila ngcono kakhulu kulalezo ezigcinwa ngekhaya,” kuphetha uMnu Shava.

Related Posts

Ubulala asebenza laye, alale lesidumbu amalanga amabili

  Danisa Masuku KUSEHLAKALO esitshwaqisa umzimba, kulendoda yeHope Fountain bucwadlana lakoBulawayo okubikwa yahlahlela enye esebenza layo yafa qede yalala insuku ezimbili lesidumbu. UButholezwe Ndlovu (31), owayesebenza emgodini eHope Fountain, waxabana…

Ingcitshi zichwayisisa ngokuwa kwendizamtshina kaChivayo

  YiNtatheli kaMthunywa SEKUTHUNYELWE iqembu lengcitshi lapho okwenzakale khona ingozi yendizamtshina eMarondera, eMashonaland East, ukuze kuchwayisiswe ngokufa kukasomabhizimusi uWicknell Chivayo, umkakhe uLucy Muteke labanye abantu abane. Abantu abayisithupha laba bafe…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×