Ethel Ncube
INHLANGANISO yeLivestock Production Development isixwayise abalimi abafuye inkomo zochago ukuthi bananzelele uchago lwabo lungonakali ngoba yikho okubangela ukulahlekelwa yinzuzo.
UMnumzana Cosmas Muzunde onguDairy Officer esabelweni seMatabeleland North uthe okuqakathekileyo yikukhangela indawo okusengewa kiyo ukuthi ihlanzekile.
“Lapho osengela khona uchago kumele kube kuhlanzekile, kungabi lobulongwe. Nxa bukhona abususwe, kuthelwe amanzi. Lempahla esetshenziswayo ekuphatheni uchago kumele layo ibe ihlanzekile.
“Okunye okuqakathekileyo yikuthi inkomo ezizasengwa zisendaweni ehlanzekelieyo futhi kazilamikhuhlane, ngoba kungenzakala ukuthi zihlaselwe ngumkhuhlane we-mastitis,” kutsho uMnu Muzunde.
Uthe abalimi bengasengi inkomo ezilemikhuhlane ngoba uchagoluyabe selungcolile.
“Uchago akumelanga balugcine ngekhaya kodwa bahle baluhambise luyelungiswa. Lungasengwa kumele luhanjiswe luyelungiswa ku-milk processor ngokuphangisa, kodwa nxa umlimi ehlala khatshana lalapho olulungiswa khona angalugcina ilanga elilodwa endaweni eqanda okungaphansi kwe-7 degrees, luhlale lukusimo esihle, ngoba lungahlala lapho okutshisa khona luyavuthwa lucine lungasavumi lokulungiswa,” kutsho uMnu Muzunde.




