adminKUSIHLOKO lesi lanxa umuntu okukhulunywa ngaye engakaqanjwa sihle sizwe ukuthi kuchazwa umuntu onguthathawese, othwala izindaba ezisusa ngapha ezisa le. Ngamafitshane kukhulunywa ngomuntu onyeyayo, odela ukwenza imisebenzi eqondane laye akhethe ukuthwala izindaba ngabanye abantu. Ekuqaleni imbongi iyaphindaphinda ithi, “Woza lazo! Woza lazo!” kungathi iyamkhuthaza lo umuntu ukuthi keze lazo izindaba ngabanye abantu.
Nxa isiyaphambili imbongi imuthi bhadla ngebizo lo umuntu ekhuluma ngaye. Ngumama uMaNkiwane lo onguthathawese. Iyamqamba imbongi isithi, “Woza lazo MaNkiwane.” Ibisimupha elinye ibizo elihambelana lokwenza kwakhe ithi ngunakaZindaba. Nxa umuntu kuthiwa ngunakaZindaba kuveza sobala ukuthi uyazithwala sibili izindaba. Abantu bazizwela kuye izindaba zesabelo sabo. Imnika elinye ibizo njalo unakaZindaba ithi ngunakaZindawo okungabe kusitsho ukuthi utholakala endaweni ezinengi ezicupha njalo ezihambisa endaweni ezinengi lezondaba.
Imbongi imtshela ukuthi kahlale phansi uMaNkiwane anabe athi thwitshi axoxe leyondaba eyisusa ekuqaleni, emsileni ayeyiphetha ngqe ekhanda. Kumbe njalo ayisuse ekhanda ayeyiphetha emsileni wayo. Imbongi imkhuthaza ukuthi kayichasise indaba yakhe ibesobala ngokuthi ehlukanise imbambo lomgogodla. Imbongi ikhuluma ngento efanayo ukuthi uMaNkiwane kacacise indaba yakhe ngokusebenzisa isaga esithi, “Woz’uyihlub’indlubu ekhasini.”
Imbongi iyamkhuthaza lumama othanda izindaba ukuthi engazilazili njalo angagudli indaba ngesaga ethi,
“Yek’ukugudl’igum’okwembuzi, uyitshay’ekhaleni bo.” Ngalokhu imbongi ikhuthaza uMaNkiwane ukuthi kacace kulokuthi abe elokhu etshaya eceleni engaqondi sobala ukuthi uthini. Imbongi ithi kabatshengise amadoda labafana angenzi njengephephandaba elingachaziyo abantu sobala ngoba lona litshaya inja lifihle umphini.
Amazwi okucina kusigaba esiphezulu atshengisa ukuthi iphephandaba kaliphumeli egcekeni limqambe umuntu owenze isiga esithile. Kunjalo lomsakazi laye uyathikaza, umabonakude ubonela kude kuthi lomzalwane uyifunda ivaliwe okutsho ukuthi konke lokhu akuvezi obala umuntu okukhulunywa ngaye. Imbongi ikhuthaza unakaZindaba ukuthi kaveze obala indaba yakhe. Lanxa kunjalo imbongi iyambuza unakaZindaba ukuthi pho lamhla uza laziphi?
Uyabhoboka uMaNkiwane okwenza imbongi ibabaze ngalokho ekuzwa ngoMaNkiwane unakaZindaba. Kuvela sobala nxa isithi, “Hawu! Hawu! Ungitshelani nyane?” Ibabaza nje imbongi ngoba isizwe ukuthi, “UMaSiband’uncweb’ufudu lubhense? Okuyikuthi uyathakatha ngoba isizwa ukuthi ithuna likaMcutshwa lacutshwa nguye. Imbongi iyamkhuza ukuthi kaze lazo izindaba unakaZindaba. Iqhubekela phambili isitshela lokho okwenziwa nguthathewese lo.
Kuthiwa koDube ucela isawudo ngoNcube okutsho ukuthi unakaZindaba ufika anyeye uNcube koDube ukuze aphiwe isawudo. Ngakwelinye icele ucela itshukela koNcube ngokunyeya uDube. Lokhu kuveza mgceke ukuthi unakaZindaba uMaNkiwane ulolimi. Ngumxabanisi lumama ngoba uyitshaya uphondo ayitshaye emsileni okuyisaga esithi,
“Uyitshaya emuva ayitshaye phambili.” Lokhu kuchaza sobala ukuthi ulolimi unakaZindaba.
Ukuba ngumxabanisi kwakhe kuvela sobala lapha isithi, “Izinja ngemsil’uyazibophanisa.” Izinja ungazibophanisa ngemsila zilwa okwamagama. Kusobala-ke ukuthi uMaNkiwane uxega abantu belwe njengalowo obophanisa izinja ngemsila. Funda uzwe ukuthi iphetha njani kugwalo linkondlo.
Online Reporter