Pheka loMaMoyo: Izankefu

Izankefu
INDODA yayisaziwa ngesibaya sayo ngitsho phela ukufuya inkomo. Inina lalo lalisaziwa ngokwetha amasi amnandi, izankefu eziqandayo kodwa longela sibaya wayewadla amasi. Yayiphiwa uchago indoda umama abesesenza amasi.

Abanye bawabiza ngokuthi yinkomo emhlophe amasi la. Amasi la yisitshebo semvelo esimangalisayo njalo alengcitshi zokuwenza. Adinga ubuntu lokuhlanzeka.

Lamhlanje abantwabethu bathi amasi avela ezitolo batsho nje bekhuluma ngesawa hatshi amasi kuzwa. Lamuhla ngizakhuluma ngamasi uqobo zona kanye izankefu zendulo eziqandayo futhi esingazenza lalamuhla sidle sikholise ikakhulu ngezikhathi zokutshisa ngoba phela wona ayaqanda.

Ngaze ngaginya amathe ngikhumbula wona kanye amasi engakhula ngiwadla esenziwa ngumama uMaDube ozidubayo umthembu ozithembayo, utshani obuluhlaza umvelase.

Ngiyaginya amathe ngempela ngamasi hatshi isawa.

Umcaba

Ukwenziwa kwamasi lezinto ezidingakalayo
— Uchago olungalingana imuli yakho njalo lungakhutshwa umlaza
— Inqayi kumbe udiwo
— Igula lokwetha amasi elilomunge (lesi yisikhadlana sokukhupha umlaza, sivalwa ngokhunyana)
— Izikali zokufakela amasi (izankefu)
— Izikali zokwengulela umlaza
— Isefa yokuhluza uchago
— Amanzi okugeza izandla ungakabambi uchago
— Amalembu ahlanzekileyo okusibekela
— Amatshe amancinyane okugeza igula
— Izikali zokufakela umlaza
— Umcaba wokudlisa amasi owenziwe ngamabele
— Imphini yokuhlanganisa amasi
— Amagula okufaka ihiqa
— Indiwo zokufaka amasi asekhanyiwe umlaza
— Ifiriji nxa ulayo
— Isaka elimanzi lokugcina amasi eqanda insuku zonke, ubeke inqayi, igula, udiwo phezulu
— Umkulu ongelampukane ngitsho leyodwa nje, nxa zikhona zibulale zonke ngomuthi wempukane

Ukwenziwa kwamasi
— Nxa ulenkomo thatha uchago oluvela sengwa ulusefe ubusuluthela enqayini kumbe thela uchago oluthengileyo walusefela enqayini.
— Vala ngelembu elihlanzekileyo uyekele kuhlale endaweni efudumalayo okwensuku ezimbili.
— Vula-ke ngemuva kwezinsuku uzabona ulaza solulele phezulu.
— Lwengule ulubeke lodwa, ungalususi lonke.
— Hlanganisa loluchago oseluvuthiwe ngophini.
— Lokhu okuhlanganisileyo kuthiwa lihiqa kwejayelwe ukunathwa ngabantwana.
— Thela phezulu kodiwo uchago oluvela sengwa uvale umunge ngaphansi.

Lokhu kwenza ukuba umlaza luphume ngaphansi.

— Beka igula phezu kwenye imbizana vula ilembu eliphezulu.
— Lokhu kwenza ukuthi umlaza uphume ngaphansi kusale izankefu eguleni.
— Zithele izankefu lezi esikalini.
— Abanye umlaza bayawunatha.

Usuwenzile amasi wadle ngomcaba ngesitshwala somumbu, samabele, sophoko, senyawuthi lesengqoloyi.

Dlana ukholise.

Related Posts

I-ZIFA ikhala ngokwedlula emhlabeni kwabakhokheli beHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa INHLANGANISO yenguqu yakuleli, iZimbabwe Football Association (ZIFA), isiyethule amazwi enduduzo kulandela ukwedlula emhlabeni kwabakhokheli beqembu leHighlanders abathi umgcinisihlalo uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza. Ukwedlula…

Iyezi elimnyama kuHighlanders

YiNtatheli kaMthunywa UMGCINISIHLALO weHighlanders uKenneth Mhlophe, umsekeli wakhe uFiso Siziba lomgcinisikhwama uNkani Khoza badlule emhlabeni kungozi yemota eyenzakale ngoLwesine ebusuku emgwaqweni weBulawayo-Harare. Kubikwa ukuthi abathathu laba bebevela eKariba ngemva komdlalo…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×