Silo Cornelius Luphahla
NGANGIZWE abadala bethi udiwo lufuze imbiza njalo inyoni kayideli ukucula kwayo kodwa kwesinye isikhathi babethi iganu liyalizala ilungakazi njalo umfaba uyazalwa yinhlanyelo ekhethiweyo. Asazi-ke okuyikho njengoba kungathi kulokuphikisana thize phakathi kwalamazwi aboMandulo.
Kunjalo-ke, uMthwakazi ubesaziwa njengesizwe esithuleyo esingela budlwangudlwangu. Asazi ukuthi yiphi le mpukane esiwone loluchago obeluluhle kangaka njalo osehlanyele lezizithelo ezimbi emkhathini lo ngubani? Nanku abantu sebevuke eseganga bamila impondo bangena igusu bethi zindlela zokudinga imali. Asazi ukuthi bafuqwa yini kodwa abadala bathi isilonda sisola imbilaphi kuphela njalo kayaze yakhonkotha iphethe ithambo.
Ngeqiniso uMvelinqangi nguye yedwa qho ongayicazulula lindaba ngoba obona ngelihlo lenyama kungaba nzima ukuthi ayiphawule. Angithi nje ubugebenga kuleli sobuyingxoxo yansukuzonke, abantu bavusana ngayo batshonisane ngayo. Phendukani bakithi liphile ngendlela okhokho ababephila ngayo lingaze lantula leganga okwentundu kaSobukhazi eyabonwa ngabadala ngoba libulala ubuzwe benu.
Kulezinsuku abanye abantu sebeyizilwane uqobo ngoba lokufa komuntu abasakunaki sebekufanisa lokufa kobunyonyo. Uthola umuntu ebulawe kabuhlungu bakithi efela imadlana nje kumbe umakhalekhukhwini. Bakwethu kanti lichobelani intwala ngewisa izithupha lilazo njalo zingathengiswa?
Kakho ongakaze azwe ngokudlwengulwa kwabantwana abancane abangazi lutho khonapho bebanjwa zinkalakatha zamadoda ezilemuli zazo. Kwesinye isikhathi uthola kuthiwa umuntu ubhinye umntanakhe okusuka kugcwaliseke sibili ukuthi uthango luyawadla amakhomani. Ubunyamazana lobu busuka bufikele labesifazana uzwe kuthiwa ivithikazi lenina libhinye ingane encane bakithi asazi ukuthi basuka bakhangwe yini ebantwaneni.
Izolo ububi lobu bebungavamanga njalo bebusenziwa ngamajaha asakhulayo kuthiwe hatshi lidlundlwana alikazoli.
Khathesi abanye babo sebekhule lakho batshiyela abantwababo okuveza obala ukuthi imfene kayisilahli isiphongo sayo njalo inkunzi emnyama iyona amathole. Asazi ukuthi munyu bani osufakwe kuleli njalo ufakwe ngubani abapheki bekhona?
Ensukwini ezedluleyo bekuyisiphithiphithi bakithi uswela lokuthi ungaqonda ngaphi uBulawayo umuzi othuleyo sephenduke ujamujeqe ikhomane elibabayo. Kwafa igula lamasi kwachitheka iziyoco kwabakubi kwaze kwalimala labangelamacala.
Yebo kambe oNdukuzibomvu amajaha omkhonto babetsho beqinisile ukuthi akukho muzi ongathunqi ntuthu kodwa ngibona angathi babengatsho lokhu esikubona kulezinsuku. Lokhu yikuzigwaza ngowakho uphuma emvuthweni ngakho kuxwayeni bakwethu sakheni isizwe ngokuthula.
Sasizwe intshebe esezimxhiliba zithi abantwana bensimba bahamba belandelana asazi kumbe luhubhu lukabhejane ngoba nampa abantu bevukelana bodwa kulezinsuku. Ngeqiniso abathi sokuzinsuku zokucina baqinisile sibili.
Ngithemba ngigiye kwazwela emphakathini sokusalele uzulu ukuthi awathathe amazwi la awembathe ukuze sakhe isizwe sethu ngokuthula langobuqotho.




