Ethel Ncube
IZAKHAMIZI zesigabeni seMbembesi zikhala ezimathonsi ngenyathelo lekilinika yakule indawo lokuba wonke ovakatshela kulo umtholampilo sokuzamele ahlawule iUS$1.
Isaziso sokubhadalwa kwe-US$1 sifakwe egedini lekilinika yeFingo kuviki ephelileyo. Kubikwa imali le izasetshenziswa ukubhadala unogada kunye lothanyela ikilinika le.
Esinye isakhamuzi esikhulume loMthunywa ecingweni esale ukuchazwa igama laso sithe isinqumo sokuba abantu sokumele babhadale nxa besiyakwelatshwa ekilinika sizenza abanye abantu bafe bengelatshwanga ngoba bengelamali.
“Ukugula asiyonto elungiselelwayo, kuyavela loba nini. Khathesi sokuvele nje kuthiwe sokufanele sibhadale iUS$1 singazange saziswe ngaphambilini ukuze lathi sihlale silungele. Sivele nje sabona ngesaziso singena egedini ukuthi sokufuneka amaUS$1.
“Isaziso lesi ngokubhalwa kwaso asicaci ukuba ababhadalayo ngabanganani. Kukhanya sengathi wonke nje umuntu odinga ukwelatshwa kumele ayibhadale,” kutsho isakhamuzi lesi esingathandanga ukuqanjwa.
Intatheli ibuye yakhulumisana lesinye futhi isakhamuzi esithande ukwaziwa ngokuthi nguMnumzana Dube nje kuphela.
“Mina ngibona sengathi bekungaba ngcono aluba baqale benza umhlangano basazisa hatshi ukuthi bavele nje benze isinqumo lesi.
“Impilakahle yomuntu ihamba phambili, umuntu uyabe emele elatshwe kuqala sisale sesikhulumisana ngemali hatshi ukuthi imali kube yiyo ebuzwa kuqala umuntu engakelatshwa.
“Asazi ukuthi bathi umuntu angagula engelayo leyomali sokumele enzeni, afe engelatshwangwa? Imali asali ukuyibhadala ngoba isizatho sayo siyasizwisisa kodwa indlela abethula ngayo yiyo esingani asihambisani layo,” kutsho uMnu Dube.
Iphephandaba likazulu lixhumane loReverend Kenneth Kholisile Ndlaluzwane onguHealth Technician wesigabeni lesi ovumileyo ukuba sokubhadaliswa iUS$1 ekilinika.
“Kuliqiniso ukuba abantu sokumele babhadale ama-US$1 ekilinika, okunye ngeke ngikukhulume lawe ngoba angiphiwanga imvumo yokukhuluma lentatheli,” kubika uMnumzana Ndlaluzwane.
UMthunywa ukhulumisane lenduna yakule indawo uDumisani Ndondo othe basakhulumisana ngodaba lwemali.
“Indaba yokubhadalwa kwemali ekilinika sisaxoxisana ngalo sizaluhlalela phansi labakhokheli lezakhamizi sikhulumisane ngalo.
“Ngibona okungaba ngcono yikuthi imali ibhadalwe ngomuzi ngomnyaka hatshi ukuthi umuntu ngomuntu abhadale. Akulamuntu okumele abiselwe ngekhaya engelatshwangwa ngoba engelamali impilakahle yomuntu iqakathekile kulakho konke njalo ibuya kuqala.
“Sengike ngayafika ekilinika ngayabatshela omongikazi ukuba bakhuphe isaziso sabo siqale sikhulumisane lomphakathi,” kuphetha induna uNdondo.




