Sesawajikijela khatshana le amasiko lemikhuba . . .

Mehleli Dube

AMASIKO lemikhuba sokwavoxeka kwaphenduka okunye. Mhlawumbe kubangelwa yikuguquka kwezikhathi lempucuko, kumbe singathi yikuhlangana kwemihlobo yabantu abatshiyeneyo osokwenza kwaxubana, kwaba yisisanasana umtshado wezinja.

Lamhlanje ungakholelwa emasikweni bakuhleka kuze kukhanye izilakalaka, bavule imilomo angani yinkuzi yembongolo izamula ebusika. Kulo umhlubulo weMatabeleland ukuxhawulana nxa kufiwe bekungekho izolo, umdeni obhujelweyo kwakuthiwa uyakhulunyiswa ngosizi oluthe lwabehlela.

Khathesi uzwa abantu bethi sisaya bamba izandla, ngoba bakubona komunye umhlobo. Esintwini umuntu wayefika azibuthe, athi langalezo etsho inhlupho ezithe zabavelela. Kwesinye isikhathi uthola abantu bexhawulana  ngesandla senxele abanye njalo ngesokudla, ufice ungasazi ukuthi esiyiso isandla okumele sixhawule yisiphi.

Khona nxa ibhokisi lomufi selehlisiwe sokuvaleliswa ngenhlabathi abanye ngabajikela inhlabathi ngesandla senxele, abanye njalo ngesokudla, kodwa khona kumele kujikelwe ngesokunxele.

Imvama yikuthi abantu sisebenzisa isandla sokudla imihla ngemihla. Esenxele yiso okumele sisebenze emfeni, kukhomba ukuthi kwenzakale into ekade ingalindelekile. Izicathulo ziyakhitshwa, kulabo abangena lesidumbu egodini kodwa kulezinsuku uthola labadala okumele batshengise abantwana indlela kuyibo abafake amajombo abo bengena egodini.

Imikhuba le engaqondanga ivelela emadolobheni ngoba kulapho okwande ukuhlangana kwemihlobo yabantu abatshiyeneyo bayithwale bayise emakhaya, ufice abantu sebethithibele ngoba bengakaze bakubone. Ngikhumbula omunye umngcwabo engake ngahamba kuwo, baqonqosela ukuthi wonke umuntu aze egqoke izembatho ezimnyama.

Nxa wawungagqokanga ezimnyama wawuhle uxotshwe. Lokhu ngibona bakuthatha emazweni angomakhelwane, ngiyake ngibone bekwenza. Isigqoko sezilo esasigqokwa ngomama ababhujelwe ngomkabo lamhlanje abasasigqoki ngoba bethi yikuzisindisa.

Endulo kwakugqokwa esimnyama sikhomba ukuthi wehlelwe yifu. Khathesi uphambana labo, nxa ungatshelwanga muntu ukuthi ngumfelokazi ngeke uze wazi, yikho mhlawumbe becina beqoma lomnyaka wezilo ungakathutshi.
Labobaba ababhujelweyo babegaxa ilembu elimnyama engalweni yesenxele, khathesi abaqali ukuligaxa.

Nxa esethe wabhujelwa amadla ecatsha wona ahle atshaye umpululu ngoba sokuvele ithuba lokuthi avele afohle, lemikhuba ingakenziwa. Lokubingelelana abantu abasakwazi, uzwa bethi: “zithini topi”, “zikhiphani mabhoyiz”, ukuthi kutshoni lami angazi.

Amantombazana ukuviyoca awasakwazi labafana labo, ukunqekuza amakhanda nxa besabonisa abasakwazi ufica bemi bethe mpo angani lugodo lwesihlahla somkhaya ngenyanga kaMpandula.

Ayixabene
Mehleli Dube 0772673682

Related Posts

Ubulala asebenza laye, alale lesidumbu amalanga amabili

  Danisa Masuku KUSEHLAKALO esitshwaqisa umzimba, kulendoda yeHope Fountain bucwadlana lakoBulawayo okubikwa yahlahlela enye esebenza layo yafa qede yalala insuku ezimbili lesidumbu. UButholezwe Ndlovu (31), owayesebenza emgodini eHope Fountain, waxabana…

Ingcitshi zichwayisisa ngokuwa kwendizamtshina kaChivayo

  YiNtatheli kaMthunywa SEKUTHUNYELWE iqembu lengcitshi lapho okwenzakale khona ingozi yendizamtshina eMarondera, eMashonaland East, ukuze kuchwayisiswe ngokufa kukasomabhizimusi uWicknell Chivayo, umkakhe uLucy Muteke labanye abantu abane. Abantu abayisithupha laba bafe…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×