Nkosilathi Sibanda
AMALUNGISELELO okulima aseqalisile nanko uHulumende ubika ukuba abalimi baphezulu kohlelo lweNtwasa lapho okukhangelelwe ukuthi kuphendulwe umhlabathi kumigelo engu-9,2 miliyoni, ilizwe lonke.
Ukuqala kwamalungiselelo la, kudalwe yikuna kwezulu endaweni ezinengi, ngokutsho kohlangothi lwe-Agricultural and Rural Development Advisory Services (Ardas).
Umqondisi omkhulu we-Ardas uNkosikazi Medelinah Magwenzi, uthe uHulumende uzimisele ukuthi asekele imuli ezingu-3 miliyoni, inye ngayinye ikhangelelwe ukuthi ilime indima ezintathu, okuzadala ukuthi kulinywe indima ezingu-9 miliyoni izwe lonke.
“Lonyaka uHulumende uzasekela imuli ezingu-3 miliyoni, kundima ezifika i-9 miliyoni ilizwe lonke. Okwakhathesi, indima lezi sezengezwe nge-200 000, ngemva kokuba abanye abalimi sebezwisisa ngenzuzo yaloluhlelo.
“Inhlanyelo, ifethalayiza leminye imithi isifikiswe kubalimi yiGrain Marketing Board ilizwe lonke.
“Kusiyafika ekupheleni kukaMfumfu, konke kuzabe sekutholakala,” kutsho uNkkz Magwezi kumbiko wakho kuliviki.
Ukhuthaze abalimi ukuthi basebenzise i-mulching ukugcina amanzi emhlabathini kunye lokuqaphela ukhula.
“Ithimba labalimisi bethu selincedisa abalimi ukuze kube lesizini enhle yokulima.”
Kuhlelo lweNtwasa, uHulumende ukhangelelwe ukuthi abalimi bathole isivuno esithe xaxa, emhlabathini omncinyane ukuze imuli ngemuli ithole ukudla, leziphala zelizwe zihlale zigcwele.
Ingcitshi zokulima zichaza ukuthi ngokusebenzisa uhlelo lweNtwasa, abalimi bayenelisa ukuthelezela izilimo zabo besebenzisa amabhakede. Ngaphandle kokulima umumbu, kukhuthazwa ukuthi kuhlanyelwe indumba, amabele, unyawuthi lezinye izilimo ezilenhlamvu ezincane.




