KUSIZE isangoma esihlabe umkhosi ngowesilisa ositshele ngokufa kwentombazane ebingabonakali, efuna ukugezwa ngenkani, maqede atholakala ngempela amathambo ayo ePhezukomkhono, eMbumbulu, South ngeviki ephelileyo.
UNhlalwenhle Magwaza (7) okwabikwa ukuthi wacatsha ngesikhathi evela esitolo sendawo mhlaka 23 Lwezi, 2025, amathambo akhe atholakale emhosheni obonakalayo uma umi egcekeni langakibo ngoLwesine.
Lokhu kuze ngemva kokuthi isihlobo sakhe esingumsolwa, sinikele esangomeni ekuqaleni kwesonto eledluleyo, siyodinga ukugezwa sisuswe amathunzi, sikhala ngokungalali ngenxa yokuhlutshwa nguye. Ngokutsho kwesihlobo, esicele ukungaqanjwa ngebizo, unina kamufi uthole ucingo luvela emapholiseni ngoLwesine.
“Amlayele ukuba ehle aye emhotsheni lamalunga omdeni ambalwa ngoba ingane isitholakele,” kutsho isihlobo. Sithe ngesikhathi befika lapho abebebizelwe khona, bakhangwe esisodwa sezicathulo, umufi anyamalala ezigqokile. Siveze ukuthi babe sebekhonjiswa amathambo abengaselazicubu.
“Abecakazeke yonke indawo. Ikhanda lile, izingalo, imbambo lemilenze, kule lale. Kubukeka sengathi yagecwa ingane,” kutsho isihlobo esithe basazolinda imiphumela yokuhlolwa kwawo, ukuze baphenduleke ukuthi ingane yabulawa njani.
Siveze ukuthi bathole ukuthi umsolwa abahlobene laye ngokozalo lomdeni ohlala endaweni, unikele esangomeni.
“Kuthiwa ufike wasikhiphela ingqamu, wasiyalela ukuthi simgeze ngenkani ngoba usekhathele yena yikuhlutshwa ngumufi,” kutsho isihlobo. Sithe yilapho egonyuluke khona ngokuthi isidumbu sikamufi sisemhosheni.
Siveze ukuthi isangoma, yize besisesabela impilo yaso, sehlulekile ukuthula ngodaba, saluxoxela umdeni ogcine usuxhumana loyise kamsolwa.
“Kuhlangane imideni, satshelwa ukuthi ngeke sikwazi ukuthula ngento engaka, asihambe siyoyibika emapholiseni, kwaba yikubhoboka kanjalo ke kwethumba,” sitsho kanje.
Sithe umdeni usamangele ngakho konke okwenzakeleyo. Saveza ukuthi yiloba etholakele amathambo kamufi lapho obekukhombe khona umsolwa, uqhubekile ngokuphika ukuthi nguye owambulalayo umufi.
“Kunengi okusididayo, asikholwa ukuthi akathinteki futhi asikholwa ukuthi konke lokhu ukwenze eyedwa. Silomuzwa wokuthi bakhona abanye abebambisene labo,” kutsho isihlobo.
Sithe lokhu bakutsho ngoba kukhona ebebesenza izinto ezingaqondakaliyo emphakathini, abanye babo, bebafonela betsho izinto ezikhombisa ukuthi lukhona ulwazi abalalo ngokunyamalala kwengane.
“Sifisa aqhubeke ehlukunyezwa ngumufi, abakhiphe bonke asebenzisane labo, bese ethola isijeziso esimfaneleyo ngoba akumfanelanga ukuba semphakathini,” sitsho kanje.
Sithe okunye okudidayo yikuthi uma usekhaya kubo kamufi, kuyabonakala emhosheni okutholwe kuwo amathambo, sathi lokhu kutsho ukuthi babezobona uma kukhona umuntu otshona khona lomufi.
“Sisola ukuthi waya khona eseyolahla izinsalela zakhe, akambulalelanga khona futhi sisola ukuthi wamlahla khona ngemva kwesikhathi eside ngoba amapholisa ayehamba lezinja, acinga langakhona kodwa angatholi lutho, okutsho ukuthi wayengakabekwa,” kutsho isihlobo.
Sichaze umsolwa njengomuntu olesibindi, obengakwenza ukuthi ambulale ngesihluku umufi. Sikhumbule isigameko lapho abulala khona ngesando izinja ezaziluhlupho emphakathini, zidla izinkukhu. Lokho sithe basadidekile ngokuthi yini edale ukuthi abulale umufi ngoba ubengenanxa lomdeni wakhe, sathi ungomunye wabantu ebebehlala bahlale bakhulume ngokunyamalala kukamufi ngendlela engaqondakali.




