Ukudla okumele kuphiwe amathokazi

Bhekimpilo Tshalibe

ABALIMI abafuye inkomo zochago endaweni ezehlukeneyo zelizwe sebaxwayiswe ngokudla okumele bakuphe amathokazi abo ukuze ehlise kakhulu bathole inzuzo ekuthengiseni uchago. UMnumzana Cosmas Muzunde ongu-Dairy Officer esabelweni seMatabeleland North ukhuthaza abalimi abafuye inkomo zochago ngokudla okumele bakunike amathokazi abo. Uthe amathokazi yiwo umgogodla webhizimusi yenkomo zochago njalo yiwo azala amathokazi acina sezinkomokazi eziletha uchago.

“Amathokazi yiwo umgogodla webhizimusi yenkomo zochago ngoba yiwo azalayo ezinye inkomo njalo alethela umlimi uchago lokuthengisa azuze imali,” kutsho uMnu Muzunde.

Uqhubekele phambili wathi ukhuthaza abalimi ukuthi banike inkomo zabo ukudla okulinyelwa ukudla kwezifuyo.

“Ngesikhathi amathokazi esaselamaviki angu-12 aze abe lomnyaka sikhuthaza abalimi ukuthi bewanike ukudla okulutshwana.

“Sikhuthaza abalimi ukuthi balungise amadlelo kodwa kungakhangelelwa ukuthi azanika inkomokazi izakhi zomzimba ezeneleyo nxa sezikusigaba sokuzala,” kutsho uMnu Muzunde.

Uthe ukhuthaza abalimi ukuthi benganiki amathokazi abo ukudla okusanhlamvu okunengi ngoba kubangela ukuthi zinone kakhulu.

Uthe amathokazi anganona kakhulu acina engasehlisi kakhulu okungaphambanisa ibhizimusi yomlimi yochago. Uphethe ngokuthi ukhuthaza abalimi ukuthi banike amathokazi abo ama-supplements.

“Sikhuthaza abalimi ukuthi banike amathokazi abo ama-supplements agoqela i-calcium, i–phosphorite kanye lesawudo. Ubuye wengenzelela ngokuthi ithokazi kukhangelelwe ukuthi ngelanga lingezeleleke ngesisindo se-0,7 kusiya ku-0,9kg.

“Nxa kuyikuthi ithokazi kalikhuli ngendlela sikhuthaza umlimi ukuthi engezelele ukulinika ukudla okusanhlamvu,” kuphetha uMnu Muzunde.

Related Posts

UMongameli uMnangagwa uqeqetsha abafundi beNUST abangu-2 570

Yintatheli kaMthunywa KUME konke koBulawayo, kwaba yinjabulo mgoLwesihlanu kuqhutshwa umbuthano wokwetheswa kwezicoco zemfundo kubafundi beyunivesithi ye-National University of Science and Technology. Abafundi abangu-2 570 baphiwe incwadi zabo zokuqeda izifundo nguMongameli…

Iminyaka emithathu ejele, bezama ukubulala isisebenzi

  Nkosilathi Sibanda KULAMADODA amabili akoBulawayo agwetshelwe ukuyahlala ejele iminyaka emithathu kulandela ukuzama ukubulala enye indoda abasebenza layo. Lokhu kuvele ngesikhathi uNjabulo Mpofu (31) owelokitshini leMabuthweni lo Clinton Mlilo (27)…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *