Ugwalo: Emfuleni Wezinyembezi olwalotshwa ngu-Ezekiel S K Hleza
Ophezulu Stinta
Ugwalo lwethu selufike emaphethelweni, lapho esifunde khona uhambo lwempi luqhutshwa yinqola le engasiyo nqola yomlilo kodwa kuleyo eyegazi.
Lapho esixhumanisa khona isihloko sogwalo lwethu, esithi, Emfuleni Wezinyembezi. Kusobala kulesi isihloko ukuthi kuhlala kukhala lapho hatshi isililo nje kodwa isililo esidabula inhliziyo, kambe umzali ofana loMaMoyo kumele abuke ngamehlo akhe enyama ingane eyalala kwesakhe isisu ibulawa okwenyamazana.
Kusimo esifana lalesi, izinyembezi lezi azehli nje ngelanga elilodwa kodwa yisilonda esivuka mihla lamalanga, sithinte umhelo kanye lenhliziyo, zehla katsha izinyembezi. Izakhamuzi zaseMapate zazihlala nje zithwele imikhono ekhanda, abantu behlaselwa ngamabhunu emizini yabo, kungelula lokuhamba endleleni lapha.
Abantu abafana loSikhonzimali babengathenjwa langubani emphakathini. Ngabantu ababethengisa igazi lazo, bethengisa kanye lezinye izakhamizi ukuze bathole imali. Pho abantu babengakwazi na ukuhlala bekhululekile. Kwakungabathengisi ababethengisa imiphefumulo yabantu abansundu ngembodlela yokuphuzwayo nje hatshi lokuthi babethengisa abafo ngomhlaba cha, lapho kwehla izinyembezi eziphindiweyo, ngoba lomathengisa lo ulusizi oluhamba ngezinyawo ngoba engaboni lokuthi uyasetshenziswa njalo esetshenziselwa ize nje.
Ubuhlungu obungaphezulu ngobuthi lapho isitha sesiqedile esikwenzayo, kanye lokumsebenzisa siyamjikela sibuye laye simhlinzele ezibini ngokufanayo. Abantu bahlaselwa yisitha esingamasotsha abelungu babuye njalo bahlaselwe ngabathengisi, abazali bajikelwa ngabantwana bavuka abahlamuki abafana loSidingani.
Konke lokhu kwehlisa izinyembezi ebazalini nxa behlamukelwa yinzalo yabo kanje. Umzali uyabubula ukusa lamalanga ezibuza imibuzo eminengi nengi ngelithi kambe nxa ehlamukwa lithumbu lakhe ngohlobo olunje ubamba kuphi atshiye kuphi.
Abantwana bezikolo babethunyelwa ezikolo ukuthi bayefunda, kukhangelelwe ukuthi bayecanda ikusasa labo.
Bayangenelwa esikolo seManama bahuquluzwe kanye lababalisi babo. Ikusasa labantwana likhonjwa egangeni lapho okumele bayelwela ikusasa labo eliqala emhlabathini hatshi eliqala phezu kwezi ngwalo.
Kwakungelula ebazalini ukuzwa umbiko ofana lalo ukuthi abantwana besikolo sebephume ijumo baqonda igusu ngelokuyalanda ilizwe labansundu. Zazigeleza zingomi.




