Sikumbuzo Dabengwa, ISAHLUKO 2
Umlobi ulandisa ngesiqinti saseMfilabuso eseDolo lapho sekuhlwile. Uveza imidlalo yabantwana abayenza bekwejisile ikanti omama belungiselela izindima zakusasa ezokulima. Luthuli omama belungisa amahewu ayezanathwa emasimini ngakusisa. Izulu selinile sekulinywa, ezinye izindima sezisemadolweni omuntu omdala. Obaba basemadolobheni basebenza imali, balindelwe ngempelaviki.
KoMpofu, uMaZulu uzihlalele endlini yakhe. UGugu Dube laye usexhibeni lakhe labantwabakhe ababili asebelele cala celeni. Unina yena ubambe isihlathi, okuyikujula emcabangweni. Yonke into ikusimo sokujabula ijabulela amanzi ezulu, ngaphandle kuka Gugu yedwa olokhu engakathi yoko ngokucabanga.
Uyazizwela izingane zakhe ezingazi lutho kanti njalo yizo ezimduduzayo kumendo wakhe ecabanga ukuba uNdaba angeke amphoxa ngokutshiya ikhosikazi eselimzalele abantwana laba alabo. USipho indodakazi isileminyaka emine. UNdumiso, ijaha, uphethe inyanga yetshumi.
UGugu wayesilela ekondleni laba bantwana ngoba engenelisi ukubapha konke abakufunayo. Izigqoko wayesenza okokubathungela yena ngokuthunga emakilabhu abomama.
Ngokuswela imali wayesewawayekela lawomakilabhu ngoba kufuneka izimali zokuthenga amalembu. Yena laye imvunulo yakhe yayisitshukekile okwenza waze wekela ukuya esontweni esesaba ukuhlekwa ngamanye amakhosikazi. Lapha ekhaya uMaZulu wayeselesinye isiphatho. Uyise wezingane wayengasabhali lakubhala. Wayengasezi lekhaya okwenyanga ezimbili.

UNdaba wayetshiye ethembise ukuba uzathumela imali yokuba beze edolobheni bazohlala ndawonye selokhu basebetshadile. Nya leyomali. Izulu laselinile kodwa uGugu wayengalimanga lutho. Babengelazo inkomo, obabhemi, ikhuba lokulima sibi senhlanyelo. UGugu wayephila ngokweyama kuMaZulu kwazise lamasimu babengelawo. UNdaba wayesethenge indlu eMpopoma uGugu laye ayeseke wayayibona wayithanda.
Ukuswela ubuthongo ngalelolanga kwenza wazisola ngokungaphatheki kuhle kwakhe. Wazibuka ngocezwana lwesibuko wabona eseyisalukazi nje.
Wakhumbula esesemutsha. Wakhumbula umngane wakhe uMusa owayesengunesi eGwelu.Wafisa ukuba aluba uyise wayengathandi imali, efisa aphumelele aluba laye kamendisanga kodwa wamekela waba ngunesi laye njengoMusa. Wacabanga loThulani ijaha ayezwanana lalo besasesikolo. Lona laselingumbalisi esikolo semfundo ephezulu eGwelu.
Wayephumelela, eseze wathenga lomchilo wemota. Wayengakathathi ngokuphoxwa ngeyinye yamantombazana. UGugu yena wazibona wacabanga langoNdaba, wafisa ukuba aluba wenza laye ikhosi engcono bengajahanga ukutshada. Laye wayengabe esehamba ngovava. Wafunda eyedwa ukuba ubude abuphangwa. Kwaphose kwasa ebheke ngawayizolo uGugu.
Wazibala izincwadi ayezibhalelwa nguNdaba waze wehlisa izinyembezi.Wabuka lemifanekiso ngokudana ngoba yena esebukeka njengesalukazi esigugileyo ngenxa yokungaphatheki kuhle. Uthi lapho ejumeka aphuphe ephakathi komfula ohuba amanzi. Uphupha esehluleka ukuya ekhunjini ngokwehlulwa ngamanzi. Wazama ukucela usizo kodwa uNdaba labangane bakhe bamhleka usulu benyamalala. Uze asizwe lithunzi angalibonisisanga kuhle ukuba ngubani. Waphapha




