Lapha siqala ngokuphetha izenzo silandele ngesibanjalo.
Izenzo ezivela kwezinye indimi. Kukhona izenzo ezinengi zesiNdebele ezidabuka kwezinye indimi. Inengi lazo livela esiNgisini kanti njalo kukhonathize lezivela esiBhunwini ikakhulu kulizwe lezansi Afrika.
Nanzi ezinye zazo: watsha, korobha, bhaka, kofola, taditsha, pasa, kopa, pholitsha, penda, feyila, layitsha, layitha, bhureka, dirayiva, fona.
Siyini isibanjalo? Inkulumo isuka ingabi ngepheleleyo uma singekho isenzo njengoba siyiso isenzo esilandisa ngokwenziwa yinhloko yomutsho. Kodwa kuyenzeka ngezinye izikhathi ukuthi umutsho uveze ingqondo epheleleyo singekho isenzo.
Hlolisisa imitsho elandelayo: Ubaba uyadla. Ihatshi liyagijima. Umfana wosa umumbu. Uyise ngumfundisi. Ihatshi yinyamazana. Ngumumbu. Amagama alandelayo: uyadla,liyagijima, ngumfundisi, yinyamazana,ngumumbu yizenzo. Imitsho le iphelele. Imitsho le iphelele lanxa singaziboni izenzo.
Esikunanzelela kule imitsho yikuthi lamagama ngamabizo athe ukuguqulwa kancane asesenza umsebenzi wokulandisa. Esikubona lapha yikuthi amagama ayizilandiso ayimihlobo emibili. Kukhona izenzo.
Kukhona incezu zenkulumo ezithize eziguquliweyo ukuze zenze umsebenzi wokulandisa. Nxa siguqula incezu ezithize zenkulumo ukuze zenze umsebenzi wokulandisa sizibiza ngokuthi yisibanjalo lezoncezu zenkulumo.




