Njengamabizo wonke, amabizoqho lawo alengxenye ezimbili — isiqalo lesiqu. Isibonelo: uVusumuzi (ubunye) oVusumuzi (ubunengi).
u+ Vusumuzi — u (isiqalo) Vusumuzi (isiqu), o + Vusumuzi > o (isiqalo) Vusumuzi (isiqu).
Okumele kunanzelelwe ngokwakhiwa kwamabizoqho yilokhu: Iziqalo zamabizoqho ebunyeni ngonkamisa u –i-lo –u-. Iziqalo zamabizoqho ebunengini ngunkamisa u-o.
Kumabizoqho abhalwayo kusetshenziswa unkamisa kumbe ungwaqa omkhulu. Isibonelo: uNdlovu, uDube, uMoyo, uMvulo, iKezi.
Ukwakhiwa kwamabizoqho kwezinye incezu zenkulumo: Amabizoqho avela emabizweni nje: amandla – uMandla – (a)u + mandla –uMandla, isizwe > uSizwe – (i)u + sizwe > uSizwe, indlovu >uNdlovu – (i)u + ndlovu > uNdlovu.
Lapha sisusa unkamisa wakuqala webizonje besekuqalwa ngo –u, ungwaqa olandelayo alotshwe ngebala elikhulu.
Amabizoqho avela ezinciphisweni: isigujana – > uSigujana – (i) u + Sigujana > uSigujana; ijahana > uJahana – (i)u +jahana > uJahana; usisinyana > uSisinyana – (u) u + sisinyana > uSisinyana.
Sisusa unkamisa wakuqala wesinciphiso besokuqalwa ngu – u, ungwaqa olandelayo ulotshwe ngebala elikhulu.
Amabizoqho avela ezabizwaneni zenani: zodwa >uZodwa – u= zodwa > uZodwa; zonke > uZonke – u+ zonke > uZonke.




