Siphathokuhle Ngulube
Salibonani bafundi. Ngithemba liqhuba kahle ezifundweni zenu. Ababhala imihloliso ngithemba iyancwebeka. Kuleli iviki sizagxila kakhulu kuphepha labafundi abakuzinga eliphezulu, (U6).
Sizakhangela iphepha lakuqala, isigaba 1 (Paper 1 Section A). Lesi isigaba sijonge ukulolonga abafundi ukuba babe zigcitshi zokubhala.
Phela ikhona lokubhala liyalolongwa lihlakulelwe. Lapha kulesi isigaba kukhangelelwe ukuba abafundi babelekhono lokubhala imihlobo yemibhalo etshiyeneyo ngobuciko okukhulu (creative writing).
Okumele sikubambe sikubambisise bafundi yikuthi kulesi isigaba asibhali izindaba zokuzibumbela ephepheni lethu.
Okukhangelelweyo yikuthi abafundi babhale imibhalo ehlukeneyo ngobuciko obukhulu. Imibhalo ingahlanganisela izindaba ezimfitshane, izinkondlo, imidlalo lokunye okunenginengi.
Kusilabhasi yethu ke umfundi ukhangelelwe ukubhala imibhalo etshiyeneyo ngobuciko obungahlanganisela ukusetshenziswa kolimi ngendlela ezabumba imifanekiso ethile enqondweni kamabala.
Indaba ebumbeke kuhle ikhangelelwe ukuba iveze isizinda sendawo, esesikhathi kanti njalo lokhu kube lomutsho endabeni yomfundi.
Umfundi obhala ngobuciko kakhethe abalingiswa ngobunono kanti ananzelele lenani labalingiswa alisebenzisayo. Akungabi ngabalingiswa abanengi okwenza indaba yakhe icine ingasalandeleki.
Okunye njalo abalingiswa bangaphiwa amagama ahambelana lezenzo zabo kumbe lezehlakalo ezithile.
Okunye njalo umfundi akabhali nje kodwa, ubhala ngendlela ezaqubula imizwa ethile kulo ozabala Indaba.
Imizwa yakhe layo ingavela obala endabeni. Indaba ayilethe olukhulu ulukuluku kumabala, akholise ukuqhubeka ebala umbhalo wakho ngoba ungumbhalo nje olomahluko. Konke lokhu umfundi angakwenza ngokukhetha ulimi ngobunono.
Ulimi yilo imfihlo yokubhala ngobuciko. Okuvelayo lapha yikuthi le indlela yokubhala ayisiyo nje ejwayelwe ngabafundi nxa bekade bebhala izindaba zabo kodwa idinga ukuba umfundi ajulise ingqondo zakhe ahlele kuhle imibono.
Okunye njalo okuvelayo ngemibhalo le yikuthi abafundi abamane babhale nje kodwa kufanele begxile kuzinjongo zesilabhasi ezithinta izinhlangothi ezinengi.
Lezi zihloko zihlanganisela ezempilakahle (Health and wellness), ukukhangelwa kwezingozi ezithile lokuthi zingabanjwa njani lezo zingozi (disaster risk, reduction and management), ukuguquka kwezomkhathi (climate change) ezobulembu lokusetshenziswa kwazo (information communication technology) ubuciko kwezamabhizimusi (business enterprise skills), ukukhethwa kwemisebenzi yokufundela (career guidance) kanye lokukhangelwa nje kwezasendle lokunye nje okuphathelane lomhlaba (environmental management).
Ngokunjalo ke imibhalo labafundi kumele igxile kulezi izihloko. Umfundi uyazikhethela nje ukuba ufisa ukubhala ngani.
Okunye okumqoka yikuthi umbhalo kukhangelelwe ukuba ubude bawo bube ngamakhulu amane kumbe amakhulu amane lengxenye (400-450 words) Ukuze abafundi babhale izindaba ezilomsoco kudinga ukuba bazinike ithuba lokubhala lezi izindaba bebodwa. Sizaqhubeka sichaze kabanzi ngezindaba lezi. Asihlanganeni ngeviki ezayo.




