admin
Siphathokuhle Ngulube
Salibonani bafundi. Ngithemba lizilandela kuhle izifundo zethu zenkulumo ngomumo. Kuyinto emqoka bafundi ukuthi linanzelele ukuthi izifundo lezi ziyalakha njalo zilenza libe ngabantu abalobuntu njalo abahlelekileyo.
Ubuntu bomuntu yibo obenza umuntu akhangelwe ngelihlo elilenhlonipho kanti njalo umuntu ongelabuntu ukhangelwa ngelihlo elibi emphakathini okuze kuthi lalapho engaphambanisanga lutho abantu bajinge bamnyonkoloze nje.
Ubuntu ke bafundi buyasetshenzelwa abubuyi nje mahala. Kanti futhi okunye okumele sikunanzelele yikuthi umuntu akumelanga alahle ubuntu bakhe ngenxa yabangane kumbe ngenxa yomumo aphakathi kwawo.
Lina njengabafundi sekunanzelelwe kakhulu ukuthi abanye benu liyalahla ubuyini kanye lobuntu benu ngenxa yabangane kanye lomumo elikuwo. Le asinto enhle njalo ayikhangelelwanga.
Emaphethelweni omnyaka njengabafundi lapho sesikhangelane lemihloliso inengi lethu lisuka lenze izinto ezingazwisisekiyo. Abanye basuka balahlekelwe yibuntu ngoba sebesenza izinto ezingakhangelelwanga njalo ezingamukelekiyo ezikolo kanye lemphakathini.
Inengi lenza lokhu ezikolo ngoba lisithi lona seliqeda isikolo ngeke liphinde liphenduke. Lisuke likhohlwe nje ukuthi abake babonana bayaphinda babonane njalo. Isikhathi esinengi lokhu kudalwa yikuthatheka ngezinto ezenziwa ngabanye bethu ezimbi.
Zinengi izinto ezimbi ezenziwa ngabanye bethu thina sizibone njengezinto ezinhle ezibukekayo besesizithatha zinjalo lathi sizenze.
Zonke lezi izinto zihamba zitshengise ukuthi ubuntu kunengi lethu selihambe lalahleka. Ezikolweni esifunda kuzo kulezimpahla okukhangelelwe ukuba sizigqoke. Inengi lethu nxa sekufika ekupheleni komnyaka siyahamba sigile imikhuba siqale ukuzigqokela ngendlela nje esithanda ngayo.
Kambe kuqondile yini lokhu bafundi? Lokhu kukhomba ukudelela imithetho ebekiweyo. Nxa usudelela imithetho kufana lokuthi sudelele ubukhokheli besikolo. Ngalokho ke buyabe sebulahlekile ubuntu. Kuyinto enhle ukuba sigqoke ngendlela ekhangelelweyo size siqede izifundo zethu.
Okunye njalo ezikolo lapha kulendlela nje ekhangelelweyo ukuba sigele ngayo kumbe nje siziphathe ngayo emakhanda. Umntwana wesikolo ukhangelelwe ukuba akhangeleke kuhle kube lomehluko lalabo abangafundiyo ngoba phela bengelakho okubavimbela ukwenza noma yini.
Inengi lenu bafundi nxa umnyaka ususiyaphela liyabe selifuna ukwenza elikuthandayo emakhanda enu. Ufice selingasabonani labaphathi kumbe lababalisi ngenxa nje yokufuna ukwenza okuthandwa yini emakhanda enu.
Okumele sikunanzelele yikuthi zonke lezi izinto azipheli. Ebudaleni benu lizazenza lize lidinwe. Ukuphambana lomthetho wesikolo kukhomba indelelo enkulu. Abafundi abenza lokhu inengi labo liyabe selilahlekelwe yibuntu. Asifundeni ukulandela imithetho yesikolo.
Okunye njalo okunanzelelwayo yikuthi inengi lenu bafundi liyabe lingasahloniphi ababalisi kanti njalo lemakhaya kube yiso leso.
Ibanga leli abafundi lisuka lizibone selikhulile njalo lenze izinto ezingamukelekiyo ngitsho. Abanye basuka baphendule kubi abazali ngitsho lababalisi.
Okunye njalo kusuka kuyangise ngoba abafundi bengasatshelwa lutho njalo uthola bemisane lababalisi befuna ukuzenzela intando yabo.
Konke lokhu zimpawu zokulahleka kobuntu kubafundi. Okunanzelelwayo yikuthi zonke lezi izinto abafundi bazenza ngoba bethatha okubi okwenziwa ngabanye bakubone kukuhle bengakunanzeleli ukuthi sebeziwisela emgodini ongelamkhawulo.
Asinanzeleleni izinto esizenzayo ukuthi azisintshintshi ubuyithi bethu ngoba ekucineni sizapendwa ngependa yinye eyokuthi asilabuntu. Asihlanganeni ngeviki ezayo.
Online Reporter