YiNtatheli kaMthunywa
KULEMULI yeChitungwiza, eyatshontshelwa indodana yayo ilusane, etholakale ngemva kweminyaka elitshumi, eveze ukuba kuqakathekile ukuthi abazali bananzelele ingane zabo kuzo zonke indawo abayabe bekuzo.
Umntwana lo watshontshwa elamaviki amathathu ezelwe ngomnyaka ka2013, watholakala ngomnyaka ka 2022 wahlanganiswa labazali bakhe ngomnyaka ka 2023.
Imuli eyatshontshelwa umntwana ngekaMnumzana Tichaona Chako (38) kunye lonkosikazi wakhe uNatasha Chikwanha (32), ngesikhathi inina leli liye esibhedlela seSally Mugabe Central Hospital lapho elaliyekwelatshwa khona, sokwedlule amaviki amathathu libelethile.
Usane lwalubelethwe mhlaka 21 Nkwenkwezi ngomnyaka ka 2013.
Ababili laba baveze imbali ebuhlungu kuviki ephelileyo beseMurisa Park eChitungwiza.
Bathe basebephelelwe ngamacebo ngesizatho sokucatshelwa ngumntanabo, waze watholakala ngemva kweminyaka elitshumi.
Umntwana lo watshontshwa ngelinye inina ngemva kokuhlangana loNkszn Chikwanha esibhedlela seSally Mugabe Central Hospital.
Basuka esibhedlela baya edolobheni leHarare lapho afika wamcatshela eGulf Complex. Wathi evela thenga ukudla wafica inina leli kunye lomntwana sebenyamalele.
Isikhulumi samapholisa elizweni u ugcizelele ngendaba le esithi inina elatshontsha umntwana lo selamiswa edale lagwetshwa.
Umntwana owatshontshwayo useleminyaka engu-12 yokuzalwa watholakala ngo-2022, inina elamtshontshayo selihlala eRusape.
Indaba le yaphuma egcekeni ngesikhathi inina leli lixabana lomkalo ngamaphepha esibhedlela ukuthi bathathise umntwana izincwadi zokuzalwa besebenzisa incwadi ababezitshontshile futhi.
Indaba le yafika emapholiseni, inina leli labotshwa. Khathesi lokhe lisejele.

“Umama wahamba esibhedlela seChitungwiza esiyabeletha ngomnyaka ka2013. Ngemva kwamaviki amathathu, umzimba wakhe waqala ukuba buhlungu egcwalelana. Wahamba eZengeza 3 Clinic eChitungwiza bamdlulisela esibhedlela seSally Mugabe Central Hospital, lapho okwathiwa kumele ayehlolwa i-asthma ngodokotela,” utshonjalo uMnu Chako.
Uthe unkosikazi wakhe welatshwa wakhitshwa esibhedlela wayalala phandle duzane leRed Cross esibhedlela lesi, lapho alandwa ngelinye inina elathi lifuna ukungena esibhedlela liyebona isihlobo salo. Lelonina lachaza ukuba livela kuUnit M, eChitungwiza.
“Inina leli laqhubeka lixoxisana lonkosikazi wami lamthwalela umntwana, baya bonke eHarare. Bagada umtshova bafika eGulf Complex, lapho anika unkosikazi wami i$2 ukuthi ayethenga ukudla. Wahamba watshiya inina leli lilomntwana, okwaba yindlela yokutshontsha umntwana lo,” kutsho uChako.
Uthe unkosikazi wakhe evela thenga ukudla wafica inina leli lomntwana bengasekho wasemtshayela ucingo emtshela ukuthi umntwana usetshontshiwe.
“Saxabana lomkami nginakana ukuthi mhlawumbe uthengise umntwana, saphosa sehlukana. Sabhoda izinyanga labaphurofethi kuleli, sathengisa inkomo kunye lempahla zonke, sasala singelalutho.
“Amapholisa enza umsebenzi wawo umntanami samthola ngo-2022 kunye lomunye owayetshontshwe linina elifanayo,” kutsho uChako.
Uthe bathola abanye abantwana ababili umntanabo lo engekho. Wafika wahlangana labanye ngomnyaka ka2023, khathesi ukuGrade 6.

Ukubuya komntwana kwathatha isikhathi njengoba wake wathathwa yiSocial Welfare, sisiyambona khonale, sasesisenza amaDNA Test, kwasekubonakala ukuba umntwana ngowethu sibili, sasesimnikwa. Ngikhuthaza omama kunye labobaba ukuthi baqaphele abantwababo zonke izikhathi,” kutsho uMnu Chako.
UNkszn Chikwanha uthe kazange anakanele ukuba umntwana uzatshontshwa ngesizatho sokuba wayebona inina leli kungathi ngumuntu olozwelo ngendlela ayegula ngayo.
“Umntwana esetshontshiwe ngabhekana lobunzima obuvela kubaba kunye lezihlobo zakhe, lamapholisa kunakanelwa ukuba ngathengisa umntwana.
Ngazaca ngaba lugodo ngenxa yendaba le, sathengisa konke esasilakho sidinga umntwana lobaba.”
Uthe mhla bevakatshelwa ngamapholisa ebatshela ukuba umntanabo usebonakele kwakungathi liphupho.
Umntwanethu samnikwa mhlaka 20 Ncwabakazi ngomnyaka ka2023 okutsho ukuba sesileminyaka emibili sihlanganiswe lomntanethu.

Ngikhuthaza omama ukuba banakekele abantwababo. Sidinga imali yokuqala impilo, umntanethu aye esikolo esingcono. Lapha esihlala khona kusemzini kababa omdala,” kutsho inina leli.




