Ethel Ncube
ZILOKHU zikhuza umhlola izakhamizi zeNyamandlovu eSeafield Valley kuVillage 1 kulandela ukuzwa ngenina elilenyoka eya emacansini lomntanalo ngenhloso yokwandisa umhlambi walo wenkomo.
Imbedumehlwana le ivele kumaviki amabili edluleyo lapho uViolet Ndlovu ohlala ngaphansi kukaSobhuku uEbiadi Dube echazwe ukuba ulebululu elihlukuluza indodakazi yakhe, uThiwani Ndlovu oleminyaka yokuzalwa engu-38 emacansini.
Kuzwakale ukuba uNdlovu uthe ebuzwa ngenyoka le uhle wachaza emphakathini ukuthi ladingwa ngumkakhe, osengumuyi ukuze aqhelise isibaya sakhe.

Intatheli ixhumane lesinye isakhamuzi sakule indawo uMnumzana Mfundi Ndlovu ochaze ukuthi njengezakhamizi banxusa otsikamutanda ukuze kuzokhitshwa igona leli ebeselibangele ukuthi inkomo zabantu esigabeni lesi zihlale ziphunza njalo zingandi.
Uthe kulowomhlangano otsikamutanda baveza ukuthi uNkkz Ndlovu ulebululu eliya emacansini lendodakazi yakhe ngenhloso yokwengeza umhlambi wakhe.
“Ugogo uMaNdlovu wavuma phambi kwabantu ukuthi umhambaphansi lo ngowakhe njalo osiyazi sebemncedile kakhulu ngokuwukhipha,” kuchaza uMnu Ndlovu.
Kuzwakale ukuba umhambaphansi lo ngesikhathi usiyathathwa wala ukuthwalwa nguMaNdlovu waze wathwala ngumntanakhe ngoba ujayele yena njalo uhlala esikhwameni sakhe sezigqoko lanxa yena wayengakwazi.
Intatheli ibuye yakhulumisana lesinye njalo isakhamuzi esizichaze ngokuthi nguMnu Ndlela kuphela esabona umntakaMaNdlovu ethutsha esisitheka lesikhwama esasilenyoka saveza ukuthi abakubona ngalelolanga kuhlasimulisa umzimba.
“Isehlakalo sikaMaNdlovu sihlasimulisa umzimba ngoba ubehawulisa umntanakhe ukuthi athathwe yinyoka njalo angayindawo ahlale ekhaya engogulayo.
“Thina njengezakhamizi siyakukholwa ukuba ibululu leli lalingelakhe yikho nje bathi kayelithatha wabuya lalo, ngabe kwakungasilakhe wayengasoze alithathe ngoba umuntu ngeke athathe into angayaziyo,” kutsho uMnu Ndlela.
Iphephandaba likazulu lixhumane lalowo ocatshangelwa ukuba ngumnikazi wenyoka le, ugogo uMaNdlovu wavuma ukuba inyoka wayihambisa ithwele ngumntanakhe.
“Ibululu leli besengilesikhathi ngilalo, latshiywa ngubaba ongasekho emhlabeni. Ibululu leli belisenza umntanami umfazi limhlukuluza emacansini.
“Mhla kuthiwa sibuye lalo ngazama ukulithwala ngehluleka kodwa uThiwani wenelisa ukulithwala ngoba limjayele. Wayithwala inyoka yayatshiswa sikhangele lathi ngawethu amehlo,” kuchaza uMaNdlovu.
Ebuzwa ukuthi inyoka le yayingeyani uMaNdlovu uthe yadingwa ngumkakhe ukuze inkomo zabo zibe zinengi.
“Inyoka le yadingwa ngubaba eKapani, eTsholotsho ukuze iphathise ukuthi inkomo zethu zibe zinengi.
“Ubaba wabuya lalo liyimpande encinyane nje njalo kwathiwa ayigebhele esibayeni.
“Inyanga leyo yathi umuthi lo yinyoka ezabe ibhoda esibayeni sakhe, ikhotha inkomo ukuze zizale kakhulu njalo zibezinengi,” kuchaza uMaNdlovu.
Uqhubekele phambili echaza ukuthi ukukhitshwa kwenyoka le kumncede kakhulu ngoba umntanakhe obehlukuluzwa emacansini yiyo ubephila lobugoga kodwa yonela ukukhitshwa usezihambela.
“Inyoka le baqinisile sibili ukuthi ibigangile ihlukuluza umntanami ngoba ubengenelisi ukuhamba kodwa khathesi usezihambela njalo usesenelisa lokwenza imisebenzi yangekhaya.
“Ngiyathaba ngoba umntanami laye usezalala ekhululekile ebusuku aphumule ukubhilikicwa yinyoka leyo,” kulandisa uMaNdlovu.
UMthunywa uphinde waxoxisana lomlisa wakulesi sigaba uMnumzana Tshakalisa Ncube yena obike ukuba wayengekho kusenzakala isigigaba lesi kodwa wezwa ngaso.
“Ngezwa kuthiwa ugogo uMaNdlovu wathathiswa ibululu lakhe layatshiswa kodwa mina kangizange ngikubone ngoba ngesikhathi kusenziwa ngangikwenye indawo. Iqiniso nje yikuthi kunzima lapha emakhaya,” kuphetha uMlisa uNcube.




