Ethel Ncube
ABAZALI abalabantwana abafunda eTiki eLupane kanye lababalisi balokhu bezidla izibindi kulandela ukuvalwa kwesikolo lesi okweviki ngemva kokutshaywa kukamphathisikolo ngondofa.
Ngaphandle kokutshaya umphathisikolo ondofa laba kubikwa bebekhipha ababalisi besifazana amaphenti ebusuku evuke egqokwe ngababalisi besilisa.
Isikolo lesi kubikwa sivalwe ngeviki yokuvulwa kwezikolo.
UMthunywa uzwe ukuthi umphathisikolo weTiki wavuka ebhaxabulwe ngondofa laba baphinda njalo bakhiphela umbheda ayelele kuwo kanye lezinye impahla zakhe phandle. Kukanti ababalisi besifazana bona kubikwa bebehlukuluzwa emacansini.
Phezulu kwalokho emakilasini kubikwa bekuvuka kugcwele igazi eminyango kanye lasemidulwini obesekubangela ukuthi abantwana besabe ukufunda yikho nje isikolo lesi saze savalwa.
Intatheli ixhumane lomunye umzali uMnumzana Coster Msimanga oveze ukuthi kuliqiniso ukuthi isikolo seTiki Primary savalwa ngokuhlupha kwabondofa.
“Liqiniso lokho okukhulunywayo, ondofa lapha besebeganga kubabalisi abongomama, kulala labo kutshiye kubagqokise amaphenti ababalisi besilisa kuzitshiye izindlu zabo zikhamisile.
“Ababalisi bacina bebaleka esikolo besiyalala emzini yezakhamizi ngoba ezindlini zabo sokuvutha amalangabi ngenxa yabondofa laba,” kutsho uMnu Msimanga.
Uqhubekele phambili eveza ukuthi ondofa laba sebephambanisa ukufunda kwabantwana ngoba sebesesaba abasahlaliseki.
“Abantwana abenza ugwalo lwakuqala esikolo lesi kwamanye amalanga bayala ukuya esikolo bethi kulokungamakhiwa okufitshane okuyabe kubethusela kuthi kuzabakhama bengahamba bekhuluma ngakho.
“Okusihluphayo njengezakhamizi yikuthi ikusasa yabantwabethu isemfundweni, pho nxa isikolo sivalwa okwamaviki bazafunda njani ngoba isikhathi laso siyabe sihamba?” kutsho uMnu Msimanga.
Omunye njalo umzali olabantwana esikolo lesi uNkosazana Primrose Jubane othe ondofa laba benza isikolo savalwa ngoba ababalisi sebengasahlali esikolo.
“Ababalisi besebehlala bethwele izibindi ngezandla bengasalugxobi ezindlini zabo bebalekela ukugqokiswa amaphenti lokuvuka bengani bebelele labesilisa.
“Kukanti abafundi bona besebesesaba ukungena emakilasini bethi kulamakhiwa adlalayo phakathi,” kulandisa uNkszn Jubane.
Omele uMqondisi wezeMfundo esabelweni seMatabeleland North uNkosikazi Beatrice Manjere uvumile ukuthi kwenzakala lokhu.
“Kwavuka kugcwele igazi emidulwini kanye lezivalweni emakilasini sasesibona kufanele ukuthi kuqale kuhlanzwe isikolo,”kuphela Unkkz Manjere.




