Ugwalo lulotshwe nguTommy Matshakayile Ndlovu lo Doris Nomathemba Ndlovu belo Bekithemba Sodindwa Ncube
Ukubalwa kwesikhathi esintwini
Lamhlanje sizakhangela ukubalwa kwesikhathi esiNtwini. Siyatshelwa ukuthi ukuhamba kwesikhathi kwavela kwadabuka kuyinto eqakathekileyo empilweni yabaNsundu. Ngakho-ke zazivele zikhona indlela zokubala indlela okwakuqanjwa ngazo izikhathi kusukela ekuseni kuze kufike ngelanga elilandelayo, iphele iviki, iphele inyanga uze uphele umnyaka.
Isikhathi kukhangelwa ilanga. Empondozankomo kusekuseni kakhulu kungakakhanyi, nxa ukhangela esibayeni ubona impondo zenkomo zimhlotshana zona inkomo zingakhanyi. Ilanga liphuma kutshiwo lapho ilanga lisithi chatsha liyimbumbuluza ebomvu.
Ilanga selikhwele; amazolo ayabe esekhithika etshanini. Yisikhathi sokuphuma kwenkomo. Imini enkulu/seliphezu kwezindlu; isithunzi somuntu sesimi saqonda mpo, ikhanda libesenyaweni zakhe.
Ngemva kwemini enkulu/seliphendula imithunzi yezindlu; lesi yisikhathi lapho imithumzi lapho iqalisa ukuphenduka ikhangela empumalanga. Emabuyankomo: Isikhathi ngemva kwemini enkulu inkomo sezivela chaka zisengwa.
Selibantu bahle/selizikhalazamithi/selisiya ngomutsha wendoda; sekuntambama ilanga selibanga ukuyatshona selikhanya ngezikhala zezihlahla.
Inhlamvu yelanga ingakatshoni/Selimathunzi; ilanga liyabe selibomvu selifuna ukuthi qobhi kunina.
Sekuluvilibana/Sekunqunda amaehlo: Ilanga selitshonile into ebucwala isiqala ukuthi ingakhanyi kuhle.
Kusihlwa; kuyabe sekumnyama. Yisikhathi okudliwa ngaso kusiyafika isikhathi sokulala.
Isikhathi sebusuku; lapha kutsho ekutshoneni kwecelankobe. Lesi yiskhathi abantu bethi kabalale. Icelankobe yinkanyezi etshona sekuhlwile. Ukukhala kwenkukhu zakuqala; sekusebusuku sibili.
Ukukhala kwenkukhu zesibili; sekusebusuku. Abantu bathi bangaphuma phandle bakhangele umthala bawufice usuphendukile.
Ukukhala kwenkukhu zesithathu/Emadabukakusa/Ekuphumeni kwendosakusa/Ezokubuya kwabathakathi; isikhathi sekubanga ukusa. Ukukhala kwenkukhu nxa sekuhlangana lokuphuma kwenkanyezi okuthiwa yindosakusa kutsho ukuthi ukuphuma kwelanga sekuseduze.
Lokhu kutsho ukuthi abadala isikhathi sebusuku babesibala besenzisa ukukhala kwenkukhu lokuhamba kwenkanyezi ezaziwayo.
Umthala uyaphenduka nxa sekuphakathi kwamabili, kuthi nxa sekubanga ukusa ube usungezansi kwesibhakabhaka.
Isikhathi kubalwa insuku — Insuku zeviki kakulula ukuthi umuntu azi kuhle ukuthi zadabuka zibizwa ngayonale indlela na, ikakhulu uMgqibelo leSonto. Kodwa izikhathi eziveza ukulandelana zimi kanje esiNtwini:
Kusasa kutsho usuku olulandela olwalamuhla. Ngomhlomunye: kutsho phambili kwakusasa. Nxa lamuhla kunguMvulo ngoMlomunye kungoLwesithathu. Izolo: Kutsho usuku olungemva kwalolamuhla.
Kuthangi: Kutsho usuku olungemuva kwezolo. Nxa lamuhla kungolwesithathu kuthangi kubekungoMvulo.
Kuthangithangi kutsho usuku olungemva kwakuthangi.




