INJOBO ITHUNGELWA EBANDLA: Isimo samanzi kuleli sibucayi

Pathisa Nyathi

AMEHLO silokhu siwabhekise phezulu silindele ukuthi izihlambo ziyeza. Bakhuluma abezomkhathi bathi bona izulu lingaphuza lonyaka, beselivalelisa masinyane futhi. Zathutsha izinyanga zikusola lokho ukuthi hatshi bo uNkulunkulu akakhulunyelwa uyazi yena ukuthi umumo uzakuba umi njani. Abananzelelayo bathi lonyaka izulu seliphuzile. Ngalesi isikhathi nyakenye izulu laselisewule.

Siyananzelela ukuthi lonyaka lingathi liyathwala kusuka kuqhamuke izivunguzane ezilolaka izulu liphunze. Ngeviki edluleyo sasilabantwana beUnited College of Education (UCE) eMagugu International Heritage Centre.

KwakungoLwesihlanu amayezi esefuthelene kuthembisa ukuthi izulu lingahle line. Kwasiza zona izihlahla ngoba yizo ezabamba umoya ololaka zawukhupha lololaka. Uthe usuzefika ezindlini usuthethwe umungula. Zasila ke izindlu akusazanga kwabalengozi.

Sikhona isakhiwo senkonzo ethiwa yiEnd Times esasisanda kwakhiwa sapendwa safulelwa sabasihle amagama. Nxa sisizwa isakhiwo leso sasesimelele ukuvulwa ngokusemthethweni. Akusabanga njalo ngoba uphahla lwahle lwathathwa yisiphepho lwaphoselwa kude le. Kukhanya zinengi izakhiwo ezathathwa mhlalokho. Into esemqoka ke yikuthi izulu lahle laphunza kalisazange line. Imibiko esiyitholayo kayimihle kangako ngoba kukhanya amanzi aseqala ukusilela ezindaweni ezinengi.

Sisanda kuthola umbiko othi kulechibi eliseNtabazinduna eseliqala ukucitsha belo belingakaze licitshe kusukela lakhiwayo. ESankonjana sizwa lakho ukuthi isikotsho laso sesikhupha amanzi amalutshwana. Omama sebevukela khona ekuseni besiyacongozela lawo amanzana alokhu esaphuma. Kusobala ukuthi isimo samanzi lonyaka sibucayi.

Njalo sizwa ukuthi lakhona eSouth Africa kuyafana. Amanzi aya ephela lakhona izulu sebekhangele iziqu zamehlo zazezaphosa zawela engoxweni zamehlo.

Laba abakhangela ngelihlo likaSayensi babevele bakubona khona lokhu okwaphikwa yizangoma zezulu. Yikutsho nje ukuthi izangoma zezulu ngoba ubunengi zinyanga kodwa ezingaphiwanga ukuhlahlula izulu. Izolo zibezikhona izinyanga eziqondene lezulu ezazihle zilibone ukuthi lonyaka umumo walo uthini. Ezezolo izinyanga zazilemisebenzi eqondene lazo. Zazikhona izinyanga zamabutho ezifana laboSobukhazi Masuku. Le yinyanga eyayidumile eyayimele ukuchela amabutho nxa esiyahlasela ukuze abelezintelezi imikhonto yabafo itshelele eceleni ibaceze. Kwakungcono ukuthi kubelenkubela kodwa hatshi izidumbu.

Lalapho amabutho esegqize kude le esevelazidla ayengamane athi fuqaqa esigodlweni senkosi. Amabutho layo intundu kaSobukhazi kwakusima khatshana khonale kuthi izinyanga zamabutho ziwahlangabeze ukuze ziwachele ngoba mhlawumbe intundu le abeza layo ingahle ibahlasele ngengwendela, lapha sitsho uzimu phela. Nxa esechelwe ngaleyondlela amabutho ayesengaqhubekela phambili ayefika koMkhulu lapho ayefika khona azembe, aweze, agiye etshengisa inkosi ukuthi kwahamba njani khona empini. Amaqhude ayehle avele khona lapho avunyelwe ukungena ngaphakathi ahlatshiswe amadabulambiza abesegqiza imponjwana zilenge esifubeni.

Pho khathesi yileyo laleyo inyanga isifuna ukuzenza inyanga yezulu. Kambe kasibuhwaba bona lobu? Nanto-ke izulu qha kube kanti abeSayensi babekubonile bakubeka obala ngoba sebebone ukuthi ulwandle lwePhasifiki sengathi ukukhudumala kwalo kuqansile. Nxa lokhu kusenzakala kwande ukuthi kube lalokhu okuthiwa yi-El Nino okutsho ukuthi izulu kalikho. Lokhu kusuka kutshiyane lo-El Nina lowana oletha izulu elinengi elifana lelika2000.

Kodwa ithemba silalo ngoba kuthiwa uMdali akakhalalelwa. Sesizathembela kulabo abathi lizaphuza kodwa liyeza.

Kabazange bathi bona lonyaka izulu kalikho futhi lokho akukaze kwenzakale. Izulu liyaliphuze ukuna kwesinye isikhathi livalelise masinyane. Asikaze sizwe kuthiwa kulonyaka thize lapho izulu elingazange line.

Kodwa lanxa kunjalo siyananzelela ukuthi umumo uya ukhwama ngokuhamba kwesikhathi. Engxenye lokhu yikho esakuzwa bethi yinguquko kwezomkhathi. Izolo abantu babenatha ezifuleni lamhla esezome qha. Kambe ungatsho na ukuthi oThintitha laboNcwaha bake basinsitheka ngezingwenya? Kambe sibili ungakukholwa ukuthi uBulawayo wayenatha uMguza? Ukukhwama kukhona singeke sakuphikisa. Kodwa ithemba siseselalo. Phela babathi akulahlwa imbeleko ngokufelwa.

Related Posts

IHerentals ibusa kuzicoco ngoNkwenkwezi

Nkosilathi Sibanda IQEMBU leHerentals College liqhubeke ngokutshengisa ukuthi selingelinye lamaqembu alamandla kuCastle Lager Premier Soccer League ngemva kokuba umqeqetshi walo uCelestino Benza lomdlali uRalph Makanyara Kawondera bethole imiklomelo kaNkwenkwezi. UBenza…

Inkawu yemali icela ukuya emacansini lomniniyo . . . usiphatheleni unikela inkawu ayisebenzisa ‘ukubutha’ imali kwabanye

Gibson Mhaka KULEZINSUKU ilokitshi leCowdray Park koBulawayo seliphenduke laba yindawo egcwele indaba ezimangalisayo ngemva kokuba omunye usiphatheleni eveze inkawu athe isimhlukumeza ngemva kweminyaka eyisebenzisa ukuthathela abanye imali zabo. Indoda le,…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×
×