adminPathisa Nyathi
Kukhanya banengi asebevuma ngamakhanda ukuthi lokhu asikaze sikubone. Labakhangela ezomkhathi kabazange bakubone ukuthi okuzayo kuzakuba kunje. Izinyanga zakithi zona kasikhulumi ngazo. Kambe zingawuvula zithini iphezulu lisiphika kangaka? Kodwa okumangalisayo yikuthi abantu, kangithi abakhokheli, kabahlanganisanga amakhanda ukuze babone amaqhinga angafezwa ukuze uchuku lolu lwenqatshelwe.
Kuyonale iviki kulapho esizwe ngamaKhristu ukuthi asezame ukuhlanganisa amakhanda ngale impicabadala. Imibiko esiyitholayo ithi abakhokheli bawo bahlangane loMongameli osabambileyo, uPhelekezela Mphoko eHarare. Lokhu kuhle kodwa kasazini ukuthi kwezenkolo abantu basabalele. Ziyatshiyana kanti futhi zimele zihlonitshwe zonke.
Siyake sitsho ukuthi akukho lapho okwathiwa khona ukholo olulodwa yilo inkunzi yazo zonke.
Akhona amaMozilemu, akhona amaHindu leminye imihlobo. Kanti oNsundu yena ubekwa ngaphi? Kanti izinyanga labokholo lwabaNsundu bathula bathi du kanti kababoni na okwenzakalayo? Kungaba yikuthi bayazidelela sengathi olwabo lukholo olungasilutho? Izolo bezikhona izindlela zokuqhudelana lomumo onje. Lamhla sekutheni? Kanti ukwebula ingxoza okwakusenziwa ngubani owakuvalayo? INjelele leya lamadaka ayo kumbe imitolo sekwakhohlakala na? Izolo bekuthi nxa sekukhwamile kwenziwe amayile lapho okwakugida khona izalukazi esezikhulile, zihambe zitshaya ingungu zicela izulu.
Asingaze samdelela owoHlanga oluNsundu. Ubeyihlonipha imvelo ekwazi mhlophe lokuthi imvelo yiyona mama.
Bafika abahlakaniphileyo bayingenela imvelo bayitshakaza yaba zintshaka. Ifulayimatshina zabo zatshekela umkhathi waphofuzeka wahitshwa wakhameka. Amafekithali lawo nanko ephongela intuthu emhlophe lemnyama eyiphafuzela emoyeni ngubo yomhlaba wathi ukukhanywa wazonda. Kambe sibili yisiphi isihlakaniphi loba isidalwa esingamelana loMhlaba nxa usuzondile?
Sike sayibona i-tsunami sawabona amandla ayo. NguMamamhlaba nxa esezonde waqhoba umgakla. Sikhuluma nje thina lapha sikhala ngokoma lokhu esingakaze sikubone. Kutshisa emini lebusuku kuthi okuncane esasikuhlanyele kuhangulwe likhoza lenzondo. Uzondile uMamamhlaba ngokuba elokhu etshekelwa aphinde achanyelwe ngabantu abangamhloniphiyo. Elwandle balahlela esingeke sikwazi. Banakana ukuthi ulwandle luzikile luzamumatha konke.
Hatshi akunjalo, ulwandle lalo selucunukile. Bayatsho abathi bayazi ukuthi amanzi aselwandle asekhudumala okwedlula eminyakeni yezolo.
Nango ke u-Elnino usixotshela izulu. Thina sesijiyelwe kasisazi lokuthi sithini. Amanye amazwe sikhuluma akhala ngezimpophoma zezulu esezikhamela abantu phansi zibacitshe imiphefumulo. Ngubani othi yena uyinsuzelakude engeke yaphetshulwa zimpophoma? Izidudla zidudulelwa kude le zidudlane kukhalale imiphefumulo. Uzondile uMamamhlaba ngabantwabakhe asebehlakaniphe kakhulu baze baqala ukulunguza inqunu yakhe. Lapha sebezokhele amalahle ekhanda bathi ukuzithezela olulenkume. Akusekho abangakwenza ngoba sizwa ukuthi izintaba zikangqwaqwane ziyancibilika okutsho ukuthi impophoma zamanzi ziyeza ziyanyelela sizifanisa loTshaka esejame emazibukweni oMhlathuze. Ulwandle luzasihahabela lusiwolele ezingalweni sife sihitshwa ngamanzi.
Yebo labo abahudela umhlaba sebeqale ukubona umonakalo asebewudalile. Angithi umnyaka uthe uphela bayakuthi gwaqa ePharisi bedikida lona udaba lolu oluyimpicabadala eyomkhathi osuvuke umqholoha. Khathesi kunzima ukubona isiphephelo sethu. Sebone badlulisa. Umhlaba usudinga ukuthi izihlakaniphi zisuke lapha uMamamhlaba aqale ukubethwa ngumoya, amanxeba akhe aqale ukuhlangana. Kodwa iqiniso esimele silamukele yikuthi labo abathuka bagangela uMamamhlaba kabazimisele ukutshiyana lemikhuba yabo emibi okuyiyona eyacunula uMamamhlaba waze wasithumela u-El Nino ololaka esingazi ukuluvika kumbe ukuluphendula. Ukupha amazwe asakhasayo imali akusizi lutho. Phela amazwe la asakhasayo akasiwo aphoxa uMamamhlaba. Yikho nje sisithi uHlanga oluNsundu lwaluzihlalele pekle luphilisana lemvelo luyihlonipha.
Lamhla inhlonipho kayisekho. Impucuko siyithatha njengento esifanele sixotshane layo sikhohlwe ukuthi lokhu kusixabanisa lalowo esingeke samnqoba nxa esedobhe olwenkamamasane wasiphundla ezimpini. Khathesi sezabethwa ngolwepintshisi. Pho mhlazana kudojwa iwisa bazaphephelaphi? Umhlaba lo uzasikhama usilahlele kude kuqalwe kutsha lapha emhlabeni sekulabantu abakwazi ukuthi umhlaba uyahlonitshwa ngoba nxa usuzondile ungasitshengisa izibunu zentwala lezihlathi zewuwu.
Online Reporter