admin
Pathisa Nyathi
Bathandazile. Linile. Kuliqiniso ukuthi ungacela uyaphiwa, lanxa nje kwezinye insuku sikukhohlwa lokhu. Kuphinde kuthiwe qoqoda uzavulelwa. Kanti pho nxa lokhu sikukholwa kungani sithula sengathi kasikwazi? Kambe sinanzelele nini ukuthi lonyaka izulu lizaxhayela? Pho ukuthula kuze konakale kwenziwe yini? Bakhona abake basikhumbuze ukuthi ngemva kwengcwaba akulamkhuleko. Nxa esechithekile achithekile akabutheki.
Ngeviki edluleyo kubekhona imithandazo yokucela izulu. Ngempela kukhanya iphendulwe. Obesabambe isikhundla sikaMongameli uKhomuredi Phelekezela Mphoko simuzwe esemthandazweni emaSabatheni ngosuku lweSabatha.
Kuthe ngelanga elilandelayo samuzwa esesebandleni leFamily of God (FOG) khona koBulawayo futhi. Hawu, uthe esephuma esephindela emzini wakhe esengophathelwe isambuleni izulu selivoxa. Kambe ngabe lokhu kwakwenziwe kade angithi ngabe sekulobubelo ezweni?
Iyafika imibiko engamihle ekhomba ukuthi izinkomo seziqale ukufa ezidaweni ezimbalwa ezigoqela iMasvingo, iNkabazwe, Matabeleland North kunye leMatabeleland South. Kuzwakala sekufe izinkomo ezizinkulungwane eziyisikhombisa ezifayo. Kambe lokhu asikutshabalala kwabantu na? Phela inkomo ngameva okuzibangula, kwatsho indoda yako Halimana uHudson Ndlovu. Angithi sizithengisa sithenge ukudla ikakhulu lonyaka lapho esibhekane khona lendlala kaMandlantuli.
Zivuliwe nje izikolo siyathengisa izinkomo ukuze sibhadalele abantwana inhlawulo ezikolo lapho abafunda khona.
Abanye ngabathathayo ukuze isizwe sande sikhule. Silobola ngazo izinkomo. Kanti kwesinye isikhathi siyahlaba inkomo ihlabe phansi ngophondo sidle ugazana kesiphumule imibhida eyenza amathumbu omuntu abeluhlaza tshoko. Yebo siyazi ukuthi bakhona onhliziyo zilukhuni abangahlabi inkomo. Basuka bathole sengathi badlalisile.
Kubo kungcono ukuthi inkomo ife belokhu beyikhangele.
Laba yibo esikhala ngabo iminyaka ngeminyaka ngoba kabaxwayiseki. Kambe sibili nxa sixwayiseka sinakana ngokupheleleyo zingafa na izinkomo zethu? Kambe asithi indoda loba umama ulenkomo ezinhlanu nje zwi besekusithi athathe eyodwa yazo ayithengise athenge ukudla kwenkomo kambe zingafa sibili? Yebo kambe kulukhuni kwesinye isikhathi ukuthi sithengise izinkomo. Pho kusinceda ngani ukuthi zife zonke ubuhlanu bazo silokhu siqhuzule amehlo?
Asike sithi thina uMnumzana ulezilitshumi. Kambe nxa engathengisa ezimbili zwi zingakaze zicake angaze athola na inkulungwane yamadola? Lezi ezithoba minwembili zingezake ziphiliswe yinkulungwane eyodwa na? Isaka lokudla kwenkomo libiza amadola alitshumi lantathu. Pho kasithi enkulungwaneni kuphuma amasaka amangaki? Phose ngamasaka ahahabela ikhulu. Kambe asikudla okuzanelayo na lezi eziseleyo?
Ukuncweba ufudu lubhense kuyasibulala sicine singaselazo inkomo ubuyanga buqoqode bungene phakathi kwemizi yethu bucine bubekela buze buchamisele indubo ezingelandiswe. Angithi ngomnyaka odluleyo siyazi ukuthi izulu kalinanga ngemfanelo? Lonyaka kasikhulumi. Ngubani ongabuza ukuthi yindlala loba kayisiyo? Sidinga umhlobo bani wamehlo kambe imbuzi isifulathele lomsila wayo ungesiwo owemvu? Pho Mahlabezulu ukubalulukhuni kwethu ngokwani nanko inkomo seziqale ukucuba ngenyanga kaZibandlela? Kobe kunjani nxa kusiyafika oNtulikazi laboMpandula?
Lanxa sisithi thina bathandazile baphendulwa kasingaziyengi ukuthi kumbe udubo esikhangelene lalo lungaphela.
Umhlabathi usuluqhotho. Usudinga izulu elizagxoba ligxagxe okwesikhathi eside. Nxa usiya eKezi imifula uMalongwe, uWovi, uMalunde, uMbabule loMwewu kabagelezi. Izulu elikhona lizaphathisa ngendlela encinyane.
Izihlahla ezidliwa zinkomo besezisitsha amahlamvu ikakhulu imbondo okuyiyona ethenjiweyo. Engxenye amathe empukane esiwaphiweyo angenza amahlamvu ancibilike atshwaphuluke akhwatshithwe zinkomo. Kodwa-ke kasingaqali ukutshaya imasikhukhu kumbe imvokloklo sengathi sesilucaphile uLwandle oluBomvu.
Nanko amaGibithe kaFaro ayeza ayanyelela asikhumbuza ilembe eleqa amanye amalembe ngokukhalipha.
Kasiwathekezele aqine ngoba kungasala sekukhala ibhungayezi umquba ungasandi lokwanda. Kanti sikwenzelani lokhu ingizi siyibona ukuthi iyeza. Siyaphinda, okuncweba indlebe ngowakho. Intandane enhle ngethi kulaywa abantwana benkosi layo ilalele ngoba ingaliswela ithuba lokulaywa iphaphame isisetshatshalazini elihangula liqothule njengaye uMatshayabhuqe. Olendlebe uzwile!
Online Reporter