Lovemore Kadzura
CHIKAMU chezvekurimwa kwemiriwo nemichero (horticulture) chiri kuramba chichisimukira, izvo zvinoonekwa pakutengeswa kwakaitwa neZimbabwe nzungu dzemhando yemacadamia kunze kwenyika, uko kwakakwira nechikamu che77 percent.
Kudiwa kwenzungu dzemhando iyi pamusika wepasi rese kuri kuwedzera, zvichitevera kuwanda kweruzivo pakati pevoruzhinji rwokuti chirimwa ichi chinopa utano.
Musika wemacadamia pasi rose wakakura kusvika paUS$1,58 bhiriyoni muna 2022 uye unotarisirwa kuwedzera nechikamu che9,3 percent pagore kubva 2023 kusvika 2030.
Macadamia inzungu dzine mafuta emhando yemonounsaturated uye dzinobatsira zvakanyanya panyaya yekusimudzira utano.
Vamwe vanoshandisa mafuta anosvinwa kubva muchirimwa ichi pakubikisa, vamwewo vachichidya chakadaro.
Nyika dzakadai sedziri kuAsia-Pacific neChina ndidzo dziri pamberi mukutenga nzungu dzemacadamia.
Varimi vazhinji vanosimbaradza nhau yekurima chirimwa ichi nekuda kwekuti chiri kutengwa zvakanyanya mumisika yemuno nekunze.
Mugore ra2024, Zimbabwe yakatengesa matani emakadamia anosvika 1 620 kumisika yenyika dzeEuropean Union, China, South Africa neUnited Arab Emirates.
Nzungu dzerudzi urwu dzakawanda dzinorimwa mudunhu reManicaland, munzvimbo dzinosanganisira Honde Valley, Chimanimani neChipinge — uko chirimwa ichi chinokura zvakanaka nekuda kwevhu rakanaka reko pamwe nemamiriro acho ekunze.
Mukuru weHorticulture Development Council, Muzvare Linda Nielsen, anoti “Kuwedzera kwekutengeswa kwemacadamia kune dzimwe nyika kunokonzerwa nezvinhu zvinosanganisira rutsigiro rwakakura kuvarimi kuburikidza nekudzidziswa uye kuwana zvekushandisa. Sezvo chirimwa ichi chichipa utano, tinotarisira kuti Zimbabwe iwandudze marimiro.
Vanoenderera mberi vachiti “Mumakore mashanu adarika, takaona nzvimbo dzinorimwa macadamia dzichiwedzera zvishoma nezvishoma uye kuwedzerwa kwezvirongwa zvekutsigira varimi, kusanganisira vadiki. Mikana yekudyara iripo mukuwedzera madiridziro nemagadzirirwo emiti, pakati pezvimwe. Macadamia chirimwa chenguva refu.”
“Zimbabwe yakakwanisa kupinda mumusika weEuropean Union pasi pechibvumirano cheEconomic Partnerships Agreement kubva muna 2012. Asi kuti indasitiri iwane mari yakakwana, inoda mitemo yezvehupfumi inosimudzira upfumi hwenyika.



